Deelnemers weifelen bij start dicteeseizoen

hillegom 2018

Deelnemers aan de start van het Hillegoms dictee. Op de voorgrond Randy van Halen.

door Randy van Halen  |  foto’s: Annemarie Braakman

Na een lange zomer is het dicteeseizoen eindelijk weer begonnen. De plaats van handeling was dit jaar Hillegom. In de pittoreske bibliotheek werden de deelnemers op woensdag 12 september welkom geheten, om hun hersenen en pennen weer aan het werk te zetten. Alweer voor de veertiende keer werd dit evenement georganiseerd door de lokale harddraverijvereniging, die elk jaar de lokale feestweek optuigt.

Na een korte uitleg van de regels gingen we aan de slag. Vanwege de lange dicteeloze periode en de weinige oefening was het even lastig om erin te komen. We genoten van het sterke verhaal over ‘de eeuwige weifelaar’, die in zijn jonge jaren nooit wist wat hij met zijn leven aan moest en van alles en nog wat uitprobeerde. Uiteindelijk is hij anderen gaan helpen hun keuzestress te verminderen en aan het slot van het verhaal heeft hij een succesvolle functie als bibliothecaris. De eerste paar zinnen waren gelukkig niet al te ingewikkeld. Dicteeklassiekers als een-tweetje, geskateten in groten getale mogen voor de meesten niet meer fout gaan. Daarna werd het echter een tikkeltje pittiger.

Want hoe schrijf je in vredesnaam de 9/11-theorie? De fiolen der gramschap – de voorlezer gaf nog aan dat het een term uit de Bijbel was – werden door menigeen verward met muziekinstrumenten, violen dus, en een zekere dicteetijger uit Naarden hield de transman voor een Fransman. De tweede helft bleek niet zo appeltje-eitje als gehoopt.

Hillegom 2018

Annemarie Braakman won de tweede prijs bij de regionale deelnemers.

Instinkers
Tijd om de boel na te kijken. We kregen het werk van degene naast ons en een nakijkvel. De fouten gingen alle kanten op en velen deden het niet zo goed als ze hadden gehoopt. Het dictee lijkt niet moeilijk, maar instinkers waren alomtegenwoordig. Een van de grootste was polyamoreus, wat door bijna iedereen met een u te veel werd geschreven: polyamoureus. Uiteindelijk bleken de uitslagen in de top nog erg dicht bij elkaar te liggen.

In de tijgercategorie, hier de ‘dicteemasochisten’ genoemd, was er zelfs een gelijke stand. Zowel Jeroen van Heemskerck Düker als ik had zeven fouten. Een shoot-out moest eraan te pas komen om de winnaar te bepalen. Gelukkig had dicteeauteur en voorlezer Bram Rietveld zich daarop voorbereid. We kregen direct een vel papier voor onze neus en mochten gaan schrijven. Na woorden als akte, cadeauabonnementen koninginnensoep kwamen er opmerkingen vanuit het publiek en de deelnemers: “Het is wel de bedoeling dat het moeilijker wordt, anders zitten we hier morgen nog!” En moeilijker werd het. De genadeklap werd gegeven bij het woord xyloglyptiek. Jeroen schreef het fout, ik schreef het goed, dus de prijs in deze categorie, een boekenbon, mocht mee naar Dordrecht.

Hillegom 2018

Na afloop van Het dictee was duidelijk wie de shoot-out gewonnen had. Links Randy van Halen, rechts Jeroen van Heemskerck Düker.

Ook bij de inwoners van de regio lagen de uitslagen van enkele deelnemers dicht bij elkaar. De derde prijs ging naar Marga Nieuwendijk, met 28 fouten. De nummer twee bleek de Aalsmeerse Annemarie Braakman te zijn. Ze was vooral verbaasd dat zij als lokale deelnemer werd gezien. Zij had een stuk minder fouten, namelijk twaalf. De onbetwiste topper was echter Leni Lagerberg, met slechts elf rode streepjes op het papier.

Het dicteeseizoen is met een knaller begonnen. Na het leuke dictee in Hillegom, kan ik niet meer wachten op alle dictees die nog komen gaan. Ik hoop op een mooi seizoen!

Een warm welkom in Abcoude

Abcoude 2018

De propvolle zaal in Boutique Hotel de Witte Dame in Abcoude

door Jeroen van Heemskerck Düker

Hoogspanning heerste op 19 maart op het voormalige station van Abcoude. Doorgaans is Abcoude een gemoedelijk dorp, waar bemiddelde expats uit de hoofdstad genieten van semilandelijke rust te midden van enkele overgebleven autochtonen. Zo niet op deze maandagavond. Dat was de schuld van de lokale Lions Club, die in het charmante stationsgebouw het derde Abcouder Dictee organiseerde.

Het station is inmiddels getransformeerd tot hotel De Witte Dame – een aantrekkelijke locatie, die vele Abcoudenaars en enkele buitenpoorters verleidde tot deelname aan het dictee. Al ruim voor aanvangstijd liep de zaal vol met deelnemers, die in de watten werden gelegd met koffie en speciaal bereide petitfours. Zij hadden er zin in, dat was duidelijk. Het werd al gauw zo gezellig druk dat de auteur en presentator Bob Zevering zich om half acht amper verstaanbaar kon maken.

Abdoude 2018

Ook de dicteenomaden hadden het zeer naar hun zin: Dian van Gelder in levendig gesprek met Jeroen van Heemskerck Düker.

Aan de bak
Maar vanaf dat moment moesten de keuvelende dorpsgenoten aan de bak. Ook het clubje dicteefanaten van buiten, dat een warm welkom vond in Abcoude, sleep de pennen voor de tekst van Bob Zevering. Dit jaar behandelde de neerlandicus en taaltrainer diverse lokale bouwprojecten. Veelal bleken die samen te hangen met de toevloed van import-Abcoudenaars. Al in de eerste alinea repte Bob van prestigieuze appartementencomplexen voor geprivilegieerden. Twee alinea’s later beschreef hij de angst van sommige dorpelingen voor quasi-intellectuele tv-bobo’s die zich Abcoude meer en meer toe-eigenen. Pikant detail: die regels werden voorgelezen door import-Abcoudenaar Patrick Lodiers, bekend van radio en tv. De BNN-presentator kweet zich prima van zijn taak. Hij verviel niet in dictee-uitspraak bij woorden als pittoresk, rigoureuze of geüpgraded en hield een aangenaam tempo aan. Dat is dan weer het voordeel van professionele presentators in je gemeente …

Abcoude 2018

Henny de Vries (tweede van rechts) met haar trofee. Geheel links Bob Zevering, naast hem voorlezer Patrick Lodiers.

Verheugend
De uitslag was in meerdere opzichten verheugend. Ten eerste bleek de opbrengst van de avond 1700 euro. Dat bedrag komt ten gunste van War Child, waarvoor eerder op de avond een warm, persoonlijk pleidooi was gehouden. Daarnaast waren de scores van de deelnemers uitstekend. Na twee edities leken de deelnemers beter getraind. Op de derde plaats eindigde Henk Foekema met elf fouten, net eentje meer dan Liesbeth Bosrijk (tien fout). Henny de Vries veroverde met overmacht de ereplaats: zij maakte maar acht foutjes in het lastige dictee.

Ook op het tafeltje van de dicteenomaden belandden mooie scores. René Dijkgraaf en schrijver dezes bleven Annemarie Braakman nipt voor met drie fouten. De grote winnaar was dicteewelp Randy van Halen, die zijn fouten wist te beperken tot één. Een bijzonder fraaie prestatie in een veld van bijna honderd deelnemers!

Dankzij de locatie, de grote opkomst en de kundig gecomponeerde – en gecontroleerde – invultekst verzekerde de Lions Club zich met deze derde editie van een toppositie in de landelijke dicteeranglijst.

Dictee Oostvoorne levert recordbedrag op

Oostvoorne 2018

De Skyline Sisters zorgden voor de muzikale omlijsting.

door Randy van Halen

Het drukke dicteevoorjaar brengt de dicteenomaden naar alle uithoeken van het land. Zo was zaterdag 17 maart het Zuid-Hollandse Oostvoorne aan de beurt. We reisden en masse naar het hotel-restaurant ’t Wapen van Marion, dat net buiten het dorp ligt, om daar eens flink te genieten van de kwellingen die komen gingen. Het dictee was georganiseerd door de Rotaryclub Voorne-Putten-Rozenburg, om Support Casper te steunen, een campagne van de Stichting Overleven met Alvleesklierkanker om onderzoek te doen naar nieuwe behandelmethoden.

Het goede doel
De avond werd geopend door Suzanne Mulder, presentatrice van TV Rijnmond. Ze vertelde over het goede doel waarvoor we deze avond streden. Het doel is gekozen door de Rotaryclub omdat de echtgenote van een van de leden recentelijk aan alvleesklierkanker is overleden. Ook meldde ze dat het dictee volledig was gecontroleerd door Onze Taal. Het zou dus foutloos moeten zijn. Met de nadruk op ‘zou moeten’, want achteraf bleek dat toch niet het geval … Hierna kregen we een kort optreden van de Skyline Sisters, het koor waar deze vrouw deel van uitmaakte. Hun prachtige uitvoering van Elton Johns ‘Can you feel the love tonight’ bracht de sfeer er goed in. Voor wie nog geen genoeg van de dames had, niet getreurd: later op de avond zouden ze nog een paar keer terugkomen.

Oostvoorne 2018

Astrid Joosten luistert naar de muziek tijdens de pauze.

Hierna was het tijd voor de voorlezer van het dictee om ons te verblijden met haar aanwezigheid. Het was de 2 voor 12-presentatrice Astrid Joosten. Voordat ze begon met voorlezen, vertelde ze kort over haar persoonlijke band met het goede doel van de avond: haar man is overleden aan alvleesklierkanker. “Die ziekte is een sluipmoordenaar, en als ze het eenmaal doorhebben, is het bijna altijd al te laat”, vertelde ze. Daarom wilde ze er alles aan doen om meer onderzoek naar de ziekte te steunen en zei ze direct volmondig ja toen haar werd gevraagd of ze dit dictee wilde voorlezen.

Hoofdbrekens over hoofdletters
En voorlezen, daar was het dan ook tijd voor. Joosten las het dictee perfect voor, foutloos, met een heldere stem en niet te snel. Voor enkele jeugdige deelnemers ging het nog steeds wat snel, maar ze vond het geen probleem om stukken tekst nog een paar keer te herhalen als erom werd gevraagd. Alle lof voor Astrid Joosten! Hoe vaak hebben we het anders gezien, dat een mooie dicteetekst werd verpest door een verschrikkelijke voorlezer?

De tekst ging over de totstandkoming van dit dictee, waarvan het idyllische en pittoreske Oostvoorne de entourage vormde. De scribenten hadden zich aangemeld en er werd pecunia ingezameld voor een charitatieve instelling. Qua moeilijke woorden viel het allemaal reuze mee; de grootste problemen zaten in de vele eigennamen van instellingen en stichtingen. Hoofdletters, kleine letters, velen kraakten hier hun hersenen over en het leverde voor een groot deel van de deelnemers een aantal rode streepjes op.

Oostvoorne 2018

Anke Thea Dijkman, de lokale winnares, ontvangt haar prijs uit handen van Astrid Joosten

Pauze-entertainment en correctiechaos
Tijdens het nakijken werd er voor entertainment gezorgd: er was een loterij. Na mijn grote succes bij de loterij tijdens het dictee in Alphen aan den Rijn, twee dagen eerder, besloot ik nogmaals mijn geluk te beproeven. En niet zonder succes. Aangezien geen enkele chocoladepaashaas in deze periode alleen hoort te zijn, heb ik voor het levensgrote exemplaar dat ik donderdag won, een partner in de wacht gesleept. Ondertussen verschenen de beste uitslagen op een groot scherm achter in de zaal, en de nagekeken dictees konden daar ook direct worden opgehaald.

Toen de eerste deelnemers hun dictees ophaalden, ontstond onder hen direct consternatie: het woord ‘oftewel’ werd als fout aangestreept, terwijl ze het goed schreven. Rein Leentfaar dacht nog dat de jury het in zijn werk als te slecht leesbaar zou hebben aangemerkt, maar toen meer deelnemers dit euvel in hun werk zagen, is er een opmerking over gemaakt naar de jury. Volgens de jury moest het namelijk met spaties geschreven worden, maar waar ze dat vandaan haalden, begreep niemand. De juryvoorzitter besloot niet in discussie te gaan. Ik respecteer de standvastigheid, maar bij zo’n pertinente fout zou je jezelf toch direct moeten corrigeren.

Overigens waren de correctoren niet allemaal even scherp: bij verschillende deelnemers zijn fouten over het hoofd gezien en zijn goede woorden fout gerekend. Dian van Gelder was zo een van de weinigen bij wie oftewel (als één woord) wel goed is gerekend.

Oostvoorne 2018

Bart van Loon won in de categorie jeugd.

Prijzen en ex aequo’s
Na verschillende loterijrondes en een muzikaal intermezzo was het dan tijd voor de prijzenuitreiking van de dictees. Er waren vier categorieën: individuele deelnemers, teams (waarvan de deelnemers ook individueel meedongen naar de prijzen), jeugd en dicteespecialisten. En in drie van de categorieën waren ex-aequo-uitslagen. Er was geen shoot-out voorbereid, dus de jury moest in kort overleg om te beslissen hoe dit werd opgelost. Uiteindelijk besloten ze kleine quizvraagjes te maken. Bij de jeugd hadden Morten van Rosmalen en Robin van Loon beiden 164 van de 200 woorden goed geschreven, wat hen een gedeelde derde plaats opleverde. De vraag die zij moesten beantwoorden, was ‘welk tv-programma presenteert Astrid Joosten?’. Morten riep meteen het juiste antwoord en won de derde prijs. Tweede werd Julian van Drunen met 171 goed geschreven woorden, en eerste was Bart van Loon met 175 punten.

Bij de individuele deelnemers lag het veld nog dichter bij elkaar: de nummers twee tot en met vijf hadden allen 194 punten. En dus kwamen Machteld Lemens, Ingrid Murphy, Izak Vermaat en Henk de Wit naar voren om de vragen te beantwoorden. De eerste vraag, de datum waarop dit jaar eerste paasdag viel, werd goed beantwoord door Ingrid, waardoor zij tweede werd. De tweede vraag was een schattingsvraag: hoeveel deelnemers deden mee aan dit dictee? Henk zat met 73 het dichtst bij het correcte antwoord en won dus de derde prijs. De eerste prijs ging naar Anke Thea Dijkman, met 196 punten. Daarmee won zij een overtocht naar Engeland, gesponsord door de veerbootmaatschappij.

Oostvoorne 2018

De stichting Support Casper kan rekenen op een forse financiële injectie: 21.500 euro.

Bij de teams waren de Skyline Sisters en de Soundwaves beide goed voor een gemiddelde van 187 punten, en moesten dus naar voren komen. Aangezien alle leden van team Soundwaves echter al naar huis waren, ging de derde prijs naar de Skyline Sisters. Team Lions Haringvliet werd tweede met 188 punten, en team De Steunkousen eerste met een indrukwekkend gemiddelde van 195 punten.

Bij de dicteespecialisten was het ook erg spannend, maar ex aequo’s waren er niet. Lizi van Vollenhoven had 196 punten, Dian van Gelder 197, ik 198 en Rein Leentfaar 199. Aangezien Rein al naar huis was, heeft Dian zijn prijs in ontvangst genomen en gaat zij ervoor zorgen dat hij die de volgende keer zal ontvangen.

De grootste prijs ging echter naar Support Casper. Met zijn allen hebben de deelnemers en de sponsors het indrukwekkende bedrag van 21.500 euro ingezameld. Hiervan kan hopelijk veel onderzoek worden gedaan voor een potentiële behandeling.

Dictee Alphen aan den Rijn: bedrieglijk mijnenveld

Alphen 2018

Toch te veel fouten … Deelnemers bekijken de tekst van het Groot Alphens Dictee.

tekst en foto’s: Huib Boogert

O, o, wat leek het makkelijk! Maar o, o, wat was het moeilijk! Wat kan een Nederlandstalige dicteetekst bij het voorlezen eenvoudig klinken, maar verraderlijk zijn om te schrijven. Voetangels en klemmen: au au!

Die arglistige ervaring deden de deelnemers aan het negende Groot Alphens Dictee op, bij het neerpennen van de dicteetekst, op donderdag 15 maart 2018. De oren susten het gemoed. Geen vréémd woord te horen. Maar de grote fopperij begon bij het schrijven. De tekst bleek een mijnenveld: je vermoedt niets, maar er loeren ongehoorde gevaren….

De organisatrices van de Soroptimistenclub Alphen aan den Rijn hadden voor het opstellen van de dicteetekst de winnaar van vorig jaar in de arm genomen: Pieter van Diepen uit Leiden. Het uitzetten van zijn dwaalspoor begon al bij het derde woord van het dictee. Er werd ‘een bloemrijk jaar’ gelezen, maar uit de context kon (eerlijk is eerlijk) vrij logisch worden afgeleid, dat verwezen werd naar de dichter J.C. Bloem die 130 jaar geleden in Alphen aan den Rijn werd geboren. Vereiste schrijfwijze derhalve: een Bloemrijk jaar. Niemand kwam op het idee…

Alphen 2018

Winnaar Jeroen van Heemskerck Düker ontvangt een kolossale gerookte zalm, de hoofdprijs.

Een ei is geen ei
Een regel verderop kwam een ‘eeneiige tweeling’ om de hoek kijken: de gebroeders Tim en Tom Coronel, ook Alphenaren. Slechts één deelnemer (René Dijkgraaf uit Harderwijk) kwam op het idee, dat de gevraagde samenstelling eeneiigetweelingbroer aaneen geschreven moest worden. Op dat moment had iedereen (behalve één dus) al twee foutjes op de lat staan. Uiteindelijk resulteerde de hele exercitie in een gemiddelde van ruim 23 fouten per persoon. De uiteindelijke winnaar, Jeroen van Heemskerck Düker, liet zich het minst bij de neus nemen: hij trapte slechts vijf keer in een door de auteur opgezette val.

Alphen 2018

Randy van Halen kaapte vier prijzen in de loterij, waaronder een bezoek aan de kapper.

Geluk in het spel
Zozeer de winnaar van het dictee de wind meehad, zozeer zat het hem in de pauze tegen bij de verloting. Hij had een paar lootjes in handen, maar veel mooie prijzen vielen net náást zíjn nummers en niet eróp. Meer geluk had deelnemer Randy van Halen uit Dordrecht. Hij had zes lootjes gekocht en pakte daarop vier keer prijs…. Hij won zelfs een tegoedbon van een plaatselijke kapper. Het was een hilarische prijs, want Randy draagt de haren tot op zijn zwevende ribben. “Ik denk dat ik de prijs maar ga weggeven aan een vriend die in Alphen woont”, reageerde hij.

Alphen 2018

Het winnende team in Alphen: Papa Jan’s Angels

Mooie score
De Soroptimistenclub van Alphen aan den Rijn (soroptimisten zijn dames die zich inzetten voor verbetering van de positie van meisjes en vrouwen in de wereld) deed met het dictee overigens goede zaken. De opbrengst van de taalavond was bestemd voor de beweging Free a Girl, die zich inzet om jonge meisjes uit de gedwongen prostitutie te bevrijden en daders veroordeeld te krijgen. De internationale organisatie is werkzaam in Bangladesh, Brazilië, India, Nederland, Nepal en Thailand. Uit de inschrijfgelden, de grote verloting en de barinkomsten kon een bedrag van 5000 euro (!) afgezonderd worden voor het goede doel.

Alphen 2018

Notaris John Kroes nam op overtuigende wijze waar voor Liesbeth Spies

De dicteetekst zou aanvankelijk  – der traditie getrouw – voorgelezen worden door burgemeester Liesbeth Spies, maar zij moest op het laatste moment verstek laten gaan. Notaris John Kroes was een uitstekend vervanger. De bespreking achteraf werd gedaan door neerlandicus Gé Vaartjes. Hij deed dat deskundig, op tempo en met overwicht. Bij de allereerste voorlezing van het dictee leek de tekst simpel. De heer Vaartjes schminkte de deelnemers behendig af….

Prijzen
Uiteindelijk bleken de 86 deelnemers (waaronder 11 teams) ruim 1900 fouten te hebben gemaakt. De prijzen werden als volgt verdeeld:

Teams: 1. Pappa Jan’s Angels, 2. Polderteam, 3. Knol en zo.

Individueel: 1. Jeroen van Heemskerck Düker (5 ft), 2 en 3 ex aequo Robert Joosen en Bert Jansen (7 ft).

Alphen 2018

De beste vrouwelijke deelneemster, Dian van Gelder

De beste dame was Dian van Gelder (8 ft). Zij kreeg een aparte prijs.

De wortel van het kwaad

Enkhuizen 2018

Een bijzondere dicteelocatie: de Drommedaris in Enkhuizen.

door Randy van Halen

Voor een rare hobby moet je soms iets over hebben. Daarom trotseerde ik op 11 februari een lange treinreis naar het verre, maar mooie Enkhuizen. De roemruchte Eemnesser taalkunstenaar en dicteeschrijver Gerard Wortel had een tekst gecreëerd die op deze mooie zondagmiddag op ons lag te wachten.
Aangezien ik nog nooit in Enkhuizen was geweest, en ik van veel mensen gehoord had dat het een leuk stadje zou zijn, besloot ik vroeg op de ochtend daarheen te gaan, en voorafgaand aan het dictee de toerist in eigen land te spelen. Het oude havenstadje staat vol met mooie historische gebouwen. Ook het Flessenscheepjesmuseum is grappig om te zien, en op een of andere manier kon ik me wel identificeren met de oprichter daarvan: dat was immers ook iemand met een bijzondere hobby.

Na een paar uur door de stad rond te hebben gezworven, begaf ik me naar de Drommedaris. Achteraf bleek ik al een aantal keer rond het gebouw – een voormalige stadspoort – te hebben gelopen, niet wetende dat hier een dictee zou plaatsvinden. Ik had verwacht dat de locatie iets groter zou zijn. Het was tijd om naar binnen te gaan.

Enkhuizen 2018

Deelnemers luisteren naar de liedjes van Gerard Wortel

Smakelijk dictee
Daar zat de aanstichter van wat komen ging al op ons te wachten. Gerard Wortel was mij reeds bekend van het Eemnesser dictee van enkele maanden geleden, en daar liet hij al vallen dat het dictee van Enkhuizen als thema ‘eten’ zou hebben. En dat klopte: het extra bestuderen van woorden die gerelateerd waren aan eten, heeft zijn vruchten afgeworpen. Het smakelijke dictee was echter ook gevuld met woorden die er niets mee te maken hadden. Naast bakabana, pekingeend en gesauteerde T-bonesteak werden we ook gevoed met woorden als pateel, weinigzeggend en hippocampus. Het was in ieder geval niet voor iedereen appeltje-eitje.

Met name gedurende de eerste zinnen, toen voorlezer een microfoon gebruikte, was het soms niet lekker te volgen. De akoestiek van het oude gebouw zorgde voor een galm waardoor sommige woorden slecht of zelfs niet te verstaan waren. Toen hij na twee zinnen besloot de microfoon weg te leggen, was de tekst een stuk beter te volgen.

Amusement
In de dicteetekst kwam al naar voren dat we niet alleen zouden schrijven over eten, maar dat we ook een hapje te eten zouden krijgen. De amuse van zalm, ricotta en asperge heeft velen prima gesmaakt. Daarna onderhield ook meneer Wortel ons met zijn werk: we hebben geluisterd en gelachen om zijn gedichten, en met een grijns van oor tot oor meegezongen met zijn liedjes. Van reageerbuisbaby’s tot koeienstront, Wortel haalt zijn inspiratie uit de bijzonderste onderwerpen en brouwt er hilarische teksten uit. Dat was ook wel fijn om de tijd te doden, want de nakijkploeg liet nog even op zich wachten.

Enkhuizen 2018

Bert Jansen (staand met blauw colbert) in de Drommedaris, hier nog met zijn oorspronkelijke heup.

Wat je van ver haalt …
Het heeft even geduurd, maar dan heb je ook wat: het was tijd voor de prijzenuitreiking. Voor de ongeveer vijftien lokale deelnemers waren er drie prijzen beschikbaar: een jaar als ‘vriend’ van de Drommedaris, een kaartje voor een voorstelling naar keuze en een boek inclusief cd van Gerard Wortel.
De beste dicteeprofessional kreeg ook een prijsje, namelijk een bittergarnituur. Aangezien de bitterballen koud lagen te worden, begon de jury met de klassering van de dicteetijgers, waarvan er acht de reis naar Enkhuizen durfden te maken. De gedeelde derde plaats ging met zeven fouten naar Bert Jansen en Jeroen van Heemskerck Düker. De beste twee deelnemers moesten het langst reizen, maar het was niet voor niets: het zilver was voor mij, met vier fouten. De winnaar had slechts één foutje minder, en dat was Rein Leentfaar. Hij deelde zijn bitterballen met de rest van de deelnemers en liet ons snel achter: zijn traditionele portie friet lag al op hem te wachten bij de plaatselijke snackbar. Vervolgens kregen de toppers uit de regio hun prijzen. De beste local was zangeres Ingrid Kruyssen met 23 fouten.

Onfortuinlijk
Een van de deelnemers heeft helaas een paar dagen langer over de reis naar huis gedaan. Na het dictee zijn een aantal deelnemers in een lokale kroeg nog een drankje gaan drinken. Bij het verlaten van die tent zag Bert Jansen een afstapje over het hoofd, waar hij viel en zijn heup heeft gebroken. Na direct met de ambulance te zijn afgevoerd, heeft hij de volgende dag een nieuwe heup gekregen. Langs deze weg wil ik hem nogmaals heel veel sterkte en succes met het herstel wensen!
Het was jammer dat deze mooie dag met zo’n domper eindigde. Desondanks heeft het mooie en uitdagende dictee mij zeer gesmaakt. Volgend jaar is dit dictee de moeite en de lange reis meer dan waard.

Noot van de redactie: door een misverstand heeft dit verslag lang op de plank gelegen. Excuses daarvoor!

Papendrechtse perikelen

Papendrecht 2017

De tafels staan in het gelid voor het Papendrechts Dictee.

door Randy van Halen

Het is woensdagavond 22 november, en nadat ik een bezoekje aan mijn jarige oma heb gebracht, trek ik naar Papendrecht om daar mijn titel van vorig jaar te verdedigen. Toen ik vertrok, zei mijn oma nog: “Je gaat vanavond wel winnen hè?” Ze moest eens weten wat ik enkele uren later zou gaan doen.

Op het moment dat ik zalencentrum De Palm binnenstap, stappen vrijwel direct verschillende mensen op me af. Deelnemers die mij herkenden van vorig jaar, toen ik ook de overwinning binnensleepte. Opmerkingen als: “O, jij bent er weer, dan kan ik net zo goed alvast gaan inpakken”, zijn niet van de lucht. Ook Tineke van ’t Hof, die het Groot Leerpark Dictee in Dordrecht mede organiseert, besloot het dicteewereldje eens uit een ander perspectief te bekijken, en schrijft vanavond mee. Vervolgens komt Bianca Nederlof, de schrijfster van de tekst, naar me toe, maar het lukt me tijdens een kort gesprek met haar niet om een hint los te peuteren over de tekst van vandaag.

Papendrecht 2017

Bianca Nederlof (l) luistert naar het dicteren van haar eigen tekst.

Die bijdehante deelnemer …
Tijd om te beginnen. Ik zoek een plaatsje vooraan in de zaal, die met zo’n 35 andere deelnemers en een aantal supporters goed gevuld is. Na enkele woorden van juryvoorzitter Piet Kaptein, gaat de microfoon naar Bert Lock, net als vorig jaar de voorlezer van vandaag. Hij noemt nog even “die bijdehante deelnemer van vorig jaar” die vroeg waarom er gebruikgemaakt werd van een verouderde versie van het Groene Boekje. Daar hebben ze meteen wat aan gedaan, en het nieuwe Groene Boekje lag voor zijn neus als bewijs! “En het is nog gebruikt ook,” voegt Bert er triomfantelijk aan toe. Bianca mag haar werk voor de eerste keer zelf in zijn geheel voorlezen en Bert neemt het daarna van haar over, om het in stukjes te doen.

Het dictee, met de titel ‘Onlinedatingperikelen’, gaat over de fictieve hoofdpersoon en diens ervaringen met datingapps. En hoewel ik nooit met een Sri Lankaan, een pro-Deoadvocaat of een occasionverkoper heb gedatet, komt het ongemak van mensen voor het eerst ontmoeten, wat ze goed beschreven heeft, me toch een tikkeltje te bekend voor. Het is een ijzersterk verhaal, zoals we van Bianca gewend zijn, en hoewel de tekst op het eerste gehoor vrij makkelijk klinkt, zitten er toch meer dan genoeg instinkers in.

Artikel 5
Tijdens het ophalen van de geschreven werken, vermeldt Bert dat we ons over het juist schrijven van de titel in ieder geval geen zorgen hoeven te maken. Dat woord staat niet in de woordenboeken, “dus we passen artikel 5 toe. En wat is artikel 5 dan?” Hij steekt zijn hand in de lucht, de vingers wijd uit elkaar gespreid, “we zien het door de vingers.” De lachers krijgt hij in ieder geval op zijn hand. Hij vervolgt zijn relaas: “Vorig jaar ging ik jullie op dit moment lastigvallen met mijn gedichten. Vandaag niet. Nu moeten jullie zelf de tijd vullen, en praten met mensen die jullie misschien wel voor het eerst ontmoeten.” En zo geschiedt. We halen een drankje aan de bar, en terwijl de correctieploeg aan het nakijken gaat, bespreken de deelnemers de moeilijke woorden en de grote aantallen fouten die ze zelf denken te hebben gemaakt.

Er zijn tevens medewerkers van boekhandel De Gruijter aanwezig, en ze hebben een klein voorraadje boeken en taalscheurkalenders meegenomen die de deelnemers kunnen kopen. De Onze Taalscheurkalenders en Taalvoutjesboeken vliegen over de toonbank, en alle deelnemers nemen op zijn minst een klein kijkje bij de boeken.

Papendrecht 2017

Randy van Halen

Twee keer zo groot podium
Het slotstuk van de avond is eindelijk daar. De dictees zijn nagekeken, en het is tijd voor de prijzenuitreiking. Die is deze keer erg bijzonder, want het podium is twee keer zo groot als normaal. Er zijn genoeg prijzen aanwezig voor iedereen, dus er wordt niet moeilijk gedaan met shoot-outs of andere obscure procedures, iedereen krijgt een prijs! De derde prijzen, met ieder 14 fouten, gaan naar Inge Kooijman (tijdens de editie van 2016 was zij gedeeld tweede geworden) en Ruud Lammers. De tweede prijzen, drie in totaal, worden verdeeld onder Elly Kranendonk, Claudia Bossenbroek en Els Verberkmoes. Zij hadden alle drie 11 fouten. En de winnaar? Die is voornamelijk verbaasd over het enorme verschil met de rest van het veld. Ondergetekende heeft slechts drie fouten. Alle winnaars gaan naar huis met een boekenbon en de nieuwe Onze Taalscheurkalender. Ik overwoog nog om die in de pauze te kopen, maar het is maar goed dat ik dat niet heb gedaan, want anders had ik er nu twee.

Papendrecht 2017

De traditionele boekenmarkt tijdens het Papendrechts Dictee.

En mijn fouten? Ik struikelde over het alleen-zijn (streepje vergeten), ICT’er (die had ik met kleine letters. Tijd om mijn lijst eens te bestuderen, want daar staat hij gewoon in!) en ten slotte online daten. Over die laatste kan gediscussieerd worden: ik heb het naar analogie van onlinegamen, onlinemarketing en alle andere samenstellingen met online die in het Groene Boekje staan, aaneengeschreven, maar hier werd van me verwacht dat ik het los schreef. Het staat immers niet als één woord in het Groene Boekje. Maar aangezien een wijs man niet altijd degene is die veel weet, maar degene die weet wanneer het beter is om niets te zeggen, besluit ik om er geen woorden aan vuil te maken. Het maakt immers niets uit in de einduitslag.

Na de prijzenuitreiking regent het binnen nog felicitaties, en buiten, op weg naar huis, valt ook het hemelwater uit de lucht. Maar ik heb weer genoten van het mooie dictee. Tot volgend jaar!