Dicteefanaat verstrikt in jarretellengordel

De bewuste jarretelle.

De bewuste jarretelle.

Door Rien Wisse, redacteur van De Spelt, je broodnodige dicteenieuws

De 58-jarige Marinus Woordenaar, voorzitter van de Dicteepartij, raakte gisteren in een Bredase lingeriewinkel verstrikt in een jarretellengordel. Hij wilde onderzoeken of er een tussen-n in voorkwam. Dat ging mis.

De dicteefanaat kon het nog wel navertellen: “Ik vermoedde dat het om een meervoud ging, want in de winkel waren diverse exemplaren uitgestald. Maar was het een meervoud met n of s? Waren het jarretellen, jarretelles of jarretels? Ik zag zo gauw geen tussen-n en raakte in paniek. Ik hield het niet meer en wilde een van die gordels van dichtbij onderzoeken. Ik zag zo’n ding voor het eerst en associeerde het met dicteewoorden als lascief, voluptueus en zinnenprikkelend. Daar werd ik enorm door afgeleid.”

Verkoopster Maatje Rubens van boetiek Amour Fou trad meteen adequaat op: “Ik zei nog: ‘Doet u wel voorzichtig, meneer? Het elastiek kan lelijk terugschieten.’ Mijn woorden waren nog niet koud, of hij werd vol in zijn gezicht geraakt en ging van zijn stokje. Het zag er best eng uit. Ik heb meteen 112 gebeld.”

Marinus Woordenaar

Marinus Woordenaar

Crisisdienst
De man moest door de Bredase brandweer uit zijn benarde positie bevrijd worden. Commandant Van Vuren: “De bandjes van de kousophouder hadden zijn hals omstrengeld, waren onder zijn bril geschoten en zaten klem tussen zijn haar en de jarretellenvitrine. Er stond een waanzinnige druk op. Zoiets hadden wij nooit eerder meegemaakt.”

Het slachtoffer werd onderzocht door de crisisdienst van de ggz. Psychiater Van der Geest nam het niet zo nauw met de privacy van zijn patiënt: “Obsessief-compulsieve taalontwikkelingsstoornissen manifesteren zich des te meer in deze dicteeloze vakantietijd. Toen de patiënt weer bij was, vroeg ik hem: ‘En, weer bij?’ Hij antwoordde veelbetekenend ‘Er zat inderdaad een n bij’, en voegde er nog aan toe: ‘Daarmee is de kous af. Laten we erover ophouden.’ Ja, ik moest er ook even over nadenken.”

Het organisatiecomité van het Bredase Groot Roparun Dictee was wegens vakantie niet bereikbaar voor commentaar.

Taalles in een Kudelstaartse kroeg

Kudelstaart 2017

Annemarie Braakman-Ven introduceert Bert Jansen aan het publiek.

door Joke van der Zee

Zelfs de meest doorgewinterde taalliefhebber voelde zich afgelopen woensdagavond 5 juli bij tijd en wijle een ‘dummy’. Neerlandicus Bert Jansen gaf in het Kudelstaartse café Op de Hoek taalles aan zo’n 25 belangstellenden, met aansluitend een dictee voor dummy’s. Jansen was er op uitnodiging van Stichting Groot Aalsmeers Dictee (SGAD), die naast het jaarlijkse Aalsmeers Dictee ook andere taalevenementen organiseert.

Dat je dinertje niet als ‘dineetje’ schrijft maar wel zo uitspreekt en dat gewelddadig toch echt met ‘dubbel d’ is, die je dan weer niet hoort, dat zijn wáre instinkers. In het instapdictee dat Jansen presenteerde kwamen er nog veel meer voorbij: echte dicteewoorden. “Om alvast te oefenen voor het Aalsmeers Dictee”, adviseerde hij. Aan de orde kwamen onder meer gedachtegoed, uit-en-ter-na en bediscussiëren.

Kudelstaart 2017

Bezoekers luisteren naar het instapdictee van Bert Jansen.

Taalreis
Alvorens het publiek lustig meeschreef met de dicteezinnen had Jansen diverse taalkwesties naar voren gebracht. Hij begon met de geschiedenis en nam de toehoorders verder mee op ‘taalreis’ door een woud van moeilijke termen die naam geven aan allerlei taalregels. “Hogere wiskunde leek het wel, maar zeer zeker interessant”, aldus een bezoeker. Wanneer een hoofdletter, wel of geen tussenstreepje, een accent op de é? En waarom is het geen sjampanje? Of waarom zeggen we zaddoek maar schrijven we zakdoek? En dan ‘t kofschip. Jansen spreekt liever van fokschaapshit. “De ‘sh’-klank moet ook vertegenwoordigd zijn om het voltooid deelwoord te bepalen.

De Bussumse neerlandicus pakte nog veel meer woorden aan die voor hoofdbrekens zorgen in de Nederlandse spelling en schrijfwijze. Want: waarom is het Amsterdam ArenA met tweemaal een hoofdletter A? “In de spelling heet dit het donorprincipe. Je houdt deze schrijfwijze aan omdat het een eigennaam is”, legde Jansen ut. Ook haalde hij de ‘los schrijf manie’ aan. En dat levert soms hilarische verwarringen op. Een oudemannenhuis is iets anders dan het oude mannenhuis. De wenkbrauwen in het publiek gingen omhoog bij het zien van woorden als massagebed dat weer iets heel anders betekent dan een massa-gebed. Taal… is nadenken!

Kudelstaart 2017

Neerlandicus Bert Jansen

Menukaart
Jansen denkt er veel aan, zelfs voorafgaand aan zijn lezing, toen hij op de menukaart van ‘De Hoek’ een foutje ontwaarde: ice tea, dat toch echt aan elkaar geschreven moet worden. Ook lokale taalfouten kwamen aan de orde, zoals het verkeerd weergegeven straatnaambord in Kudelstaart: Ad Verschueren Plein. Moet zijn: Ad Verschuerenplein. Jansen fungeerde deze avond als taalvraagbaak en leraar, maar bovenal als begenadigd verteller waar menig bezoeker veel van opgestoken heeft.