Mooie scores in Juridisch Dictee

handictee_2017

Tableau de la troupe in de Stevenskerk

Ruim honderd deelnemers, overwegend studenten van de bacheloropleiding hbo-Rechten, namen op 18 mei in de Stevenskerk in Nijmegen deel aan de zevende editie van het HAN Juridisch Dictee. Roberto Haak eindigde bij de categorie studenten als eerste met dertien fouten. Hij kreeg een cheque van 250 euro. Bij de categorie professionals was docent Rogier van Dam met acht fouten de winnaar.

Pittige tekst
De pittige tekst ging over de vaktaal van juristen, prettig als deze begrijpelijk gecommuniceerd kan worden. Vooral formuleringen als consciëntieuze en kafkaëske bleken lastig voor de deelnemers. De tekst werd geschreven door Gerard van Keeken, docent Staats- en bestuursrecht bij de opleiding hbo-Rechten.

Het dictee werd voorgedragen door ‘judge’ Joyce Lie. Voorafgaand aan het dictee gaf zij een sprankelende lezing over social media en taal. Bijzonder is dat judge Joyce via Facebook en Twitter uitspraken van rechters op een begrijpelijke manier ‘vertaalt’ naar leken en zo interessante juridische kwesties onder de aandacht brengt. Zowel mr. Joyce Lie als faculteitsdirecteur Inge Wessels, die het evenement opende, benadrukte het belang van goed en helder taalgebruik door juristen.

Terwijl de jury zich na afloop over de teksten boog, was er voor de deelnemers een drankje, hapje en livemuziek in de sfeervolle entourage van de Stevenskerk.

De uitslagen
Winnaars studenten individueel
1e: Roberto Haak: 13 fouten
2e: Summer Koster: 16 fouten
3e: Shannon van Bommel: 17 fouten

Winnaars studententeams
1: ‘Roslie’ (Rosemarijn Visscher en Lieke Goedheer): gemiddeld 33 fouten
2: ‘De blauwe’ (Ilva Boersma en Sven Hendriks): gemiddeld 38 fouten
3: ‘HAN Rechtswinkel’ (Geertje Robbrecht en Willianne van de Sluis): gemiddeld 44 fouten

Winnaar docenten individueel
Rogier van Dam: 8 fouten

Winnaars professionals team
Team ‘Taalwedstrijd’ (Marleen Thijssen en Brandon van Benthem): gemiddeld 17,5 fout

Dit artikel is {ongevraagd) overgenomen van han.nl, de site van de Hogeschool Arnhem en Nijmegen.

Allerbelabberdst (afscheid van Breskens)

door Huib Boogert

ALLERBELABBERDST

De sheriff van de taal, het orakel uit Breskens
Het zijn ereaanduidingen voor Rein.
Ik hoorde ook: de grootvizier van Van Dale
Hoe blij kan Breskens met hem zijn.

Maar….zijn jaarlijkse taalevenement
Gaat er na tien jaar mee stoppen.
Triestig voor de spellingfanaten,
Hoe moeten ze dit verkroppen?

Het is gebeurd met het jaarlijks treffen
Het gaat zeker weten niet meer door;
Hoe moeten we dit ooit verwerken?
Waar leven we nu nog voor?

Moeten we nu zelf woorden gaan maken?
Zoals Van Gaal met z’n lepeltje-lepeltje?
Ik stel voor: met de borsten tegen elkaar
Noemen we voortaan tepeltje-tepeltje.

Hallelujahoedje en zeehond laarsjes
Of combattanten met quinoawrap:
Rein bedacht en schreef ’t foutloos,
Dus houd ik maar eerbiedig mijn klep.

Allerbelabberdst, kiptandoorimenuutje,
éminence grise, laissez-passer:
Zomaar een paar ’Breskense’ woorden,
We dragen ze levenslang met ons mee.

Bewondering voor de Reinse vondsten
Werd tien jaar lang alom gehoord,
Maar met of zonder Breskens dictee:
Rein heeft altijd het laatste woord.

Dicteetje ineenflansen? Makkelijk zat!

Van Dale

De nieuwe Van Dale in kleurige cassette

Door Rien Wisse, redacteur van De Spelt, je broodnodige dicteenieuws

Een dictee samenstellen was altijd een ingewikkelde klus, voorbehouden aan virtuoze taalnerds. Gelukkig is er nu een systeem waarmee het een fluitje van een cent is geworden: de dictee-ineenflansmethode (dim).

Hoe werkt de dim?
Open het dictee met de standaardzin De volgende woorden zijn best moeilijk. Zet er een dubbele punt achter en ga los met een opsomming van tig moeilijke woorden. Als je een paar minuten in de Dikke Van Dale bladert, heb je die al te pakken. Varieer met In dit dictee mogen niet onvermeld blijven.

Praeteritio
Je kunt ook een retorische truc gebruiken: Deze woorden kun je maar beter vermijden. En dan dus weer een lading instinkers. Die truc heet praeteritio, pretermissie of paraleipsis – iets zogenaamd niet willen zeggen, maar het ondertussen tóch doen.

Lachen
Laat je niet uit het veld slaan door zoïlussen die beweren dat een dictee een goedlopend, liefst humoristisch verhaal moet zijn. Laat dat verhaal maar zitten. De lachers krijg je heus wel op je hand.

Voorbeeld van ‘een dimmetje’
“De volgende woorden zijn best moeilijk: audax Japeti genus, brogue, cembalo, du jour, entremetstje, fiekruid, gay nineties, hawkingstraling, Itar-Tass, joint de culasse. In dit dictee mogen niet onvermeld blijven: Stagiriet, usucapio, vis animae, worggezwel, zoöstuprum. Deze woorden kun je maar beter vermijden: bûter, brea, griene tsiis, Xetra DAX, yohimbine.

Het Groot Breskens Dictee is niet meer

Breskens 2017

Rein Leentfaar toont de fotocollage van Frank Denys.

Tekst en foto’s: Huib Boogert

Het Groot Breskens Dictee is niet meer. Het is overgegaan in dierbare herinneringen. Organisator Rein Leentfaar is er na tien jaar mee gestopt. “Alles heeft zijn tijd. Het was genoeg geweest”, is zijn verklaring. Afgelopen zaterdagmiddag 13 mei werden de laatste alinea’s geschreven.

Het dictee in de Zeeuwse vissersplaats, aan de Westerschelde, was altijd een tijdrovende productie. De maker ontwierp steeds drie invuldictees, te weten voor de categorieën Amateurs, Liefhebbers en Specialisten. Dat vergde veel tijd en moeite. En de organisator wil zijn vrije tijd voortaan wat anders gaan besteden.

Breskens 2017

Huib Boogert met zijn eega tijdens het diner.

Uiteraard neemt hij geen afscheid van de dicteewereld. Hij blijft deelnemen aan dictees in Nederland en België. Hij blijft ook dicteeteksten voor anderen schrijven. Echter, zijn eigen lokale geesteskind heeft zaterdag 13 mei zijn laatste rustplaats gevonden op het ereveld van ter ziele gegane dictees.

Omdat de heer Leentfaar het ‘overlijden’ van zijn dictee vooraf openhartig had aangekondigd, lieten op zaterdagmiddag 13 mei 2017 enkele vaste deelnemers vóór aanvang van de orthografische schermutselingen hun treurnis blijken. Huib Boogert las voor uit eigen werk: een gedicht met daarin een bundel woorden verwerkt die in de afgelopen tien jaar in Breskens voorbijgekomen zijn. Hij karakteriseerde de heer Leentfaar in het laatste couplet als volgt:

Bewondering voor de Reinse vondsten
Werd tien jaar lang alom gehoord.
Maar met of zonder Breskens dictee:
Rein heeft altijd het laatste woord.

Hij betuigde tot slot zijn medeleven door de aanbieding van een fles heuse ‘Reinwijn’, mét opzettelijke spellingfout. Frank Denys stak in overdrachtelijke zin een kaarsje op voor het Groot Breskens Dictee door de overhandiging van een prachtige, ingelijste collage van foto’s van alle tien Breskense dictees. Hij oogstte daarmee veel bewondering.

Breskens 2017

Herman Killens (l) won de eerste prijs in de specialistenklasse.

Niet relaxed naar de uitgang
Over de vraag of het rouwbeklag de moeilijkheidsgraad van het laatste Breskens dictee zou milderen, kunnen we kort zijn. Wie als deelnemer de gedachte koesterde dat hij/zij zich wel even relaxed naar de laatste uitgang zou schrijven, kwam sterk bedrogen uit. Auteur Leentfaar ging er met gestrekt been in.

De spellingfanaten die in het kerkelijk verenigingsgebouw De Ontmoeting aan de Dorpsstraat (in dezen fungerend als dictee-uitvaartcentrum) de handschoen en de pen opnamen, kregen het ongenadig voor de kiezen. De specialisten werd de adem welhaast benomen door woorden als ethyleendiaminetetra-azijnzuur, trihydroxybenzoëzuur, solvayprocedé en ziegler-nattapolymerisatie. Onschrijfbare jongerentaal ontbrak ook niet: supercoewl, kiksen, bff, wazzup, mosht, ragequit en warez.

Breskens 2017

Twee generaties Denys piekeren over de juiste spelling.

De liefhebbers mochten zich een schedelbreuk piekeren met theologoumenon, gillesdelatourettesyndroom, stresscardiomyopathie, anno dazumal, Uuq, zwitser- of drenthelevengevoel, BMX’ersactiviteiten en verbi divini minister (V.D.M.). De aanvangers kregen te maken met taalkundige wurggrepen als penalty’s, penanties, soennieten, sjiisme, hij petanquet, stormstag- en lijzeilen, capopen, loomen, socialbesitas en shishapen. Auteur Leentfaar had in zijn inleiding tot het dictee de hoop uitgesproken, dat de deelnemers hem niet zouden gaan zien als ‘farizese gemenerik’, een woordgroep die de liefhebbers moesten schrijven. Hij deed daartoe echter wél zijn best …

Breskens 2017

Birgit Kuppens

Het prijzenfestival
Het behoeft geen verwondering te wekken, dat veel deelnemers na afloop voor dood aan de schrijftafels achterbleven. Toen ieder van de schrik was bekomen, kon de eindbalans worden opgemaakt.
Voor de jeugd waren er speciale prijzen. Zonder afkijken eindigden Annelien Denys en Florianne Denys (Lembeek, België) gedeeld op de eerste plaats. De aanvangers moesten vijftig woorden invullen. In deze categorie wonnen Zeeuws-Vlamingen: 1) Annie de Vilder,11 fouten, 2) Ria Leenhouts, 20 fouten, 3) Betsie Basting, 21 fouten.

Bij de liefhebbers moesten zeventig woorden worden ingevuld. Hier wonnen de Vlamingen: 1) Raf Coppens, 17 fouten, 2) Birgit Kuppens, 19 fouten en 3) Jan Deroover, 34 fouten. De specialisten moesten zich buigen over honderd schier onmogelijke invulplaatsen. De Vlamingen, die in de meerderheid waren, gingen met de prijzen strijken: 1) Herman Killens, 28 fouten, 2) + 3) Christiane Adams en Felix Heyman, beiden 30 fouten.

Breskens 2017

Annemarie Braakman vierde zowel Moederdag als haar verjaardag na het dictee.

Culinair goodbye
Na deze tiende en laatste Breskense vingeroefening werden alle deelnemers, de ‘nabestaanden van het Leentfaardictee’, door de genereuze auteur uitgenodigd om op zijn kosten in de plaatselijke taveerne J&B te komen dineren. En zo werd, óók op culinaire wijze, de laatste eer bewezen aan het Breskens dictee.