Guido Gezelle leert ons spellen op de grens

Eede 2017

In de pauze zochten de deelnemers enige verkoeling in de achtertuin van De Tol. De achtertuin grenst aan België.

Tekst en foto’s: Huib Boogert

Terwijl het kwik buiten als een kwelgeest naar de 32 graden kroop, liepen binnen in het Zeeuwse café-restaurant De Tol de kouderillingen over de ruggen van de dicteedeelnemers. De liefhebbers en de specialisten, twintig in getal, trotseerden op donderdag 22 juni angst en zweet om zestig respectievelijk tachtig woorden correct te noteren in een invuldictee. Vooral de liefhebbers moet de kou om het hart geslagen zijn. Hoewel het dictee vrij goed ‘te maken’ was, maakten ze tamelijk veel fouten.

De specialisten konden die liefhebberstekst met een warm gevoel tegemoettreden. Ze maakten in dit dicteegedeelte nauwelijks fouten. Dat gebeurde pas in de twintig extra woorden, die speciaal voor hen waren toegevoegd. Dat veroorzaakte toch klamme handjes!

Historische buitenlocatie
Voordat we inzicht geven in het dictee, zijn enige woorden geoorloofd over de locatie van de taalmeeting: café-restaurant De Tol. Moeilijk te vinden, ergens in het buitengebied van westelijk Zeeuws-Vlaanderen op de Hollands-Belgische grens, nét aan de Nederlandse kant. De achtertuin ligt tegen België aan. Een typisch grensgeval dus. Al minstens vier generaties lang bestuurt de familie De Smidt er de bierpomp. Het etablissement staat zelfs in de Wikipedia.

Eede 2017

Leentfaar geeft les, bij de Nederlandse en de Belgische vlag.

De Tol is een voormalig tolhuis. De naam herinnert aan de tijden, dat passanten moesten betalen, als ze met een dier (paard, geit, bok) de grens over wilden. Aan Nederlandse kant van de rijksgrens staat nauwelijks bebouwing. Aan de andere kant van de ‘lijn’ ligt het Belgische dorp Middelburg.
Sinds zes jaar wordt in De Tol het Holland-Belgiëdictee georganiseerd. Het was een idee van taalhobbyiste mevrouw Marie Bakx, maar ze liet de verdere uitvoering over aan vrienden en kennissen. Wel is zij elk jaar pront aanwezig. De dicteetekst wordt voor haar geschreven door streekgenoot Rein Leentfaar; zijn eega Hanneke leest voor. Als al het grensverkeer bij De Tol binnen is, blijken de deelnemers qua herkomst elk jaar doorgaans eerlijk verdeeld te zijn over België en Nederland.

Eede 2017

Kevin Willems kwam vanuit Vlaanderen op de fiets langs bij De Tol, om ‘even’ een dicteetje mee te pakken. Hij won bij de liefhebbers.

Dichter-priester uit de nabije omgeving
Dit jaar had dicteeauteur Leentfaar een keus gemaakt voor Guido Gezelle als onderwerp. De dichter-priester is niet zo ver van de dicteelocatie geboren. En initiatiefneemster mevrouw Bakx is een verre nazaat van hem. Van de deelnemers werd in de (letterlijke) hitte van de taalwedstrijd spellingkennis gevraagd omtrent woorden als autarkie, welbespraakt, licentiaat, srefidensi, studax en poësisklas.

Vrijwel alle specialisten stonken in dit segment in de aanduiding ‘het Venetië van het Noorden’, als bijnaam van de naburige grachtenstad Brugge. Noorden met kleine letter, dachten ze allemaal. Immers, windstreek. Evenwel, Van Dale vermeldt ‘Noorden’ hier echt met een hoofdletter … En Johan Hendrik van Dale kon het weten, want hij werd geboren in het naburige Sluis, op een steenworp afstand van Brugge.

Eede 2017

Blijmoedige en trouwe deelnemer: Clement Bonte uit Aardenburg.

Trubbels en souches
De specialisten moesten de tropische buitentemperaturen trotseren met verhittende hersenbrekers als maische, spudpaal, trubbels, asdic, souches, serow en kobmeeuw. Curiositeit: velen meenden XXL-T-shirt met twee koppeltekens correct te schrijven. Maar Van Dale noemt XXL een bijvoeglijk naamwoord. Schrijfwijze derhalve XXL T-shirt. Met spatie. Een koppelteken zou op deze dag ook te warm aandoen …

Van de liefhebbers vermelden we de eerste tien finishers, met vermelding van het aantal fouten.

  1. Kevin Willems, 12
  2. Lauriene Vandepitte, 17
  3. Henk Klooster, 19
  4. Clement Bonte, 19
  5. Guido van der Heijden, 20
  6. Hannie de Backere, 22
  7. Rita Verras, 26
  8. Marie Bakx, 29
  9. Jannette van Damme, 30
  10. Guido Paridaen, 31
Eede 2017

Bij de specialisten won Christiane Adams. Dicteeauteur Leentfaar veroorloofde zich enige vrijpostigheid.

Bij de specialisten zijn de fouten uit het liefhebbersdeel en het specialistendeel bij elkaar opgeteld. Dat gaf de volgende uitkomst:

  1. Chistiana Adams, 9
  2. Bert Jansen, 13
  3. Huib Boogert 14
  4. Frank Denys, 15
  5. Raf Coppens, 16
  6. Jozef Lambert, 18
  7. Felix Heyman, 21

Het BeNeDictee in het Palingmeer? Molto BeNe!

BeNe-Aalsmeer 2017

Herman Killens, Frank Denys en Lizi van Vollenhoven tijdens het derde BeNeDictee.

tekst en foto’s: Herman Killens

Zin in wat grensverleggende journalistiek? Helemaal conform onze hobby combineer ik deze keer een dicteeverslag met … een verslagdictee. De gecursiveerde woorden vormen de spellingopgaven, waarvan er een flink aantal uit een van beide Aalsmeerse BeNeDictees komen. Een look-and-feelervaring. Ik zou zeggen: neem pen en papier, ga er eens goed voor zitten en vraag aan iemand in jouw omgeving om de tekst voor te lezen. Aan de buurman bijvoorbeeld. Hier gaan we.

Het BeNeDictee heeft de weergoden mee, dat mag duidelijk zijn. Na de zonovergoten Opwijkse startsessie is het opnieuw superweer in Aalsmeer. Het kwik bereikt al quasimediterrane waarden als de twee bestofte reizigers uit het ‘verre’ Vlaams-Brabant (Frank Denys en uw Chinese vrijwilliger) neerstrijken in de gezellige tuin van het gezin Braakman-Ven. We bevinden ons onmiskenbaar op Nederlands grondgebied: geen Vlaamse allerallerindividueelste wildbouw genre ‘fermette naast pastorie naast glas-en-betonconstructie’, maar een geordende en streng geregisseerde ruimtelijke indeling met identiek ogende huizen en brugjes, strak gemillimeterd op een rij. In combinatie met de grachten en nauwe straatjes een erg sfeervol geheel!

BeNe-Aalsmeer 2017

Buurman Hans las het eerste dictee van de dag voor.

Dicteehobbyistenmisjpooche
De altijd goedlachse Annemarie verwelkomt ons bijzonder hartelijk en gastvrij met koffie, thee en een uitnodigend ontbijt uit het vuistje. Tussen de joelende kinderen begroeten we de aanwezige vrienden (collega-zelateurs) uit het dicteecircuit (dicteehobbyistenmisjpooche) die al uitgebreid van het zonnetje en de goeie babbel genieten. De trampoline van de kids oogt uitnodigend maar het lijkt ons geen goed idee om al hersenschade op te lopen nog voor het ochtenddictee van start gaat.

Het neerpennen van die dicteetekst is overigens uitbesteed aan Ronald Ganzeboom. Die kennen we vooral als ex-winnaar en sinds 2015 auteur van het gerenommeerde Groot Aalsmeers Dictee. Door omstandigheden kan hij echter zijn literaire proza niet zelf komen voorlezen. Maar daar heeft Annemarie het volgende op gevonden. Onder het motto ‘beter een goede buur dan een verre vriend’ heeft ze buurman Hans gevraagd om de honneurs waar te nemen. Een prima keuze zo blijkt, want Hans is niet enkel buur én goede vriend maar ook nog eens een rasentertainer die bovendien over een vrij goede articulatie en een heldere stem beschikt.

BeNe-Aalsmeer 2017

Dictees schrijven vereist soms enig improvisatievermogen.

Gewoon een leuk dictee
Iedereen heeft ondertussen een comfortabel plaatsje uitgezocht. Wat zijn de kinderen toch welopgevoed rustig en stil, enkel de Senseo zorgt voor stoute geluiden. We beginnen aan het dictee vol goede moed. Moeilijker dan in Opwijk kan het toch onmogelijk nog zijn. Anne-Marie heeft overigens vooraf duidelijke consignes gegeven aan de tekstschrijvers: Geen orthografisch bloedbad (of iets milder geformuleerd: foutenregen) als in Opwijk of Breskens. Gewoon een leuk dictee is goed genoeg, laten we er geen strijd van maken wie de deelnemers de meeste fouten kan laten maken.’

Geen bloedbad, OK, maar de vloer wordt toch al snel spiegelglad van onze vele zweetdruppels. Het begint al met de titel: ‘Rotfluts’. Huh??? Een annotatie op het einde van het invulvel helpt ons uit onze onwetendheid: rotfluts staat voor ‘rolling on the floor laughing unable to speak’ … Wij lachen vooral groen na het aanhoren van de eerste paragraaf: blakstil weer, dystopische fantasmagorieën, sjikse, …

Nog een afschrikwekkend voorbeeld van de moeilijkheidsgraad: ‘Er zou zich natuurlijk een haatbukkake van de geïmmatriculeerde schrijvende aficionado’s kunnen manifesteren, maar lou loene, mijn afwezigheid beschermt mij als het zwarte schapulier over de witte pij van een cisterciënzer monnik tegen het laag-bij-de-grondse vuil. Ik eet er geen moksaleisi’s, sopropo’s of bitawiri minder om. Gelukkig heb ik geen last van hyperthyreoïdie en zullen de queteletindices bij mij in het rood uitslaan.’ Oeps!

BeNe-Aalsmeer 2017

Een voortreffelijke lunch tussen de twee dicteesessies.

Paracetamolletjes
En dan rijst natuurlijk de vraag: waar gaat deze tekst in ’s hemelsnaam over? Volgens Ronald zelf gaat het over niets, helemaal niets – kijk dat moet ook eens kunnen: ‘(…) kladderadatsch gecombineerd met broodjeaapverhalen, apekool en gevioleerde nonsens om er geprivilegieerde tijgers mee om hun chique mombakkesen te slaan. Gewoon wat als een kruidje-roer-mij-nietje in het wilde weg schrijven … Prachtig!’

Enkelen van de deelnemers opperen dat het een schoolvoorbeeld van de veelbeproefde dimmethode zou zijn. Wel, deze altijd kritische en onafhankelijke onderzoeksjournalist heeft het uitgezocht en moet dit enigszins tegenspreken. Onversaagd heeft hij de tekst ondertussen acht keer in extenso doorgenomen – enige paracetamolletjes waren achteraf nodig – en het besluit is confronterend: het gaat wel degelijk ergens over, namelijk over onszelf, de leden van dit obscurantistisch dicteeclubje. Geen dank.

Kers op de taart is het onbekende woord met de onmogelijke schrijfwijze ‘Tüötten’. Niet in de officiële woordenboeken, een Ganzeboomaardigheidje: het blijken rondtrekkende kooplieden te zijn (synoniem van Teuten). Alle rondtrekkende dicteetijgers hebben het fout en bijgevolg wordt er niet al te luid geprotesteerd.

BeNe-Aalsmeer 2017

Discussie is een vast onderdeel van de BeNeDictees.

Snoeiharde correctieronde
Na afloop van het dictee is er enige vertwijfeling als er maar 1 correctie-exemplaar voorhanden blijkt te zijn. Hans stelt voor om bij het nakijken de 115 invulwoorden een voor een te dicteren, letter voor letter, accent voor accent. Oei, dat wordt nachtwerk. Gelukkig ontdekt Annemarie nog tijdig de verzegelde omslag met voldoende kopies, overigens netjes voorzien van een duidelijke uitleg per invulplaats. Super gedaan, Ronald! En bedankt, buurman!

Na een snoeiharde correctieronde blijkt Rien Wisse de overwinning (inclusief drie smakkerds en een mooie prijs van Annemarie) te hebben behaald met 87%. Een superbe tweede plaats is weggelegd voor Frank Denys (83%). Ik deel het laagste virtuele podiumtrapje met Rein Leentfaar (82%), een hele eer. Verder hebben de ‘anciens‘ (in willekeurige volgorde: Dian van Gelder, Jozef Lamberts en gastvrouw Annemarie Braakman-Ven) hun persoonlijke scores gevoelig verbeterd in vergelijking met de Opwijksessie; de nieuwkomers (Lizi van Vollenhoven, Jeroen van Heemskerck Düker en Bert Jansen) hebben sterke openers neergezet. Iedereen blij.

En we worden nog veel blijer als we het exquise vegetarische middagbuffet aanschouwen. We denken even dat Jonnie Boer en Sergio Herman zich ergens in een keukenkast hebben verstopt, maar neen: de driesterrenmaaltijd is helemaal signatuur Annemarie. Het is heerlijk smullen op het buitenterras in de zon, al dan niet besprenkeld met een aantal glazen uit het patersvaatje. Ja hoor, dicteeën is bij uitstek een zomersport.

BeNe-Aalsmeer 2017

Bert Jansen in een karakteristieke pose.

Epyllion
Maar dan komt een of andere onverlaat op onze schouder tikken. Jawel, tijd voor nog een dicteetje. Stoorzender Bert Jansen hoeven we eigenlijk niet meer voor te stellen. De Bussumse docent en taalkundige is in Noord en Zuid onder meer genoeglijk bekend als erudiet auteur van geweldige verslagen en columns, en dus is het voor ons zeker geen quart d’heure de Rabelais als we binnen opnieuw horen plaats te nemen met een schrijfplankje op de schoot, wel integendeel.

Voor zijn epyllion ‘Trubbels in het Palingmeer’ heeft Bert zich overduidelijk uitgebreid verdiept in de annalen van het Palingmeer, de oude benaming van het huidige Aalsmeer. Hij leest de tekst met veel passie voor. We krijgen een overzicht van de economische geschiedenis – over visserij (waarin de coelacant, de cobia en de hozebek een roemloos einde vonden in de vesanen van menige loze visser) tot de aardbeien- en rozenteelt. Het is zelfs volgens Bert niet helemaal duidelijk waar de grens tussen Dichtung und Wahrheit loopt. Is dit misschien een geval van fake nieuws?

Er wordt ingezoomd op de buiten gebruik gestelde art-decowatertoren van Aalsmeer. Een discussie ontspint zich tussen voor- en tegenstanders van een gebruik als luxehotel-restaurant (waar ze kolbaszworstjes, escabeche met szechuanpeper en croquembouches à gogo zouden serveren). Als alternatief wordt een culturele bestemming gesuggereerd, zoals een podium voor serenades met kemenches en bodhráns in mbalax- of bhangra- uitvoeringen …

BeNe-Aalsmeer 2017

Rien Wisse ontvangt de eerste prijs uit handen van Annemarie Braakman.

Gelijkheidsideaal
Het slot is zeer ad rem. Na de bagger die dictee- en spellinghaters na het verscheiden van het Groot Dictee der Nederlandse Taal op internetfora verspreidden, onder het mom van ‘dictee is elitair’ en ‘de Nederlandse spelling is veel te moeilijk’, luidt het bij Bert: ‘Moeten wij allemaal tot monosyllabische stamelaars vervallen? Wilt u terug naar die sturm-und-drangperiode, waarin men er versjwartste ideeën op na hield en geëchauffeerde querulanten een extreem gelijkheidsideaal nastreefden. Ikzelf kan een marathonloper op mijn elektrische fiets nog niet bijhouden, maar moet ik daarom de banvloek over triatlons en andere sportevenementen uitspreken?’ En ook nog: ‘De kwintessens van dit verhaal: hoed u voor mensen die genoegen nemen met mediocriteit.’ Wie kan dit beter formuleren dan good old Bert!

De rodestreepjestelling heeft geen spannend slot. Capo di capi Rein geeft iedereen ruim het nakijken met een weergaloze score van 92%. Wow, vierdubbele winst: eeuwige Aalsmeerse roem, de virtuele gele trui en de zoenen en het persoonlijke cadeau van Annemarie. Op respectabele afstand deel ik de tweede plaats met Rien Wisse (83%), een hele eer. Maar wie maalt nog om de uitslag als we achteraf uitgebreid in de tuin kunnen verbroederen (en verzusteren) bij een hapje en een tapje.

BeNe-Aalsmeer 2017

Groepsportret: Rien Wisse, Frank Denys, Lizi van Vollenhoven, Jeroen van Heemskerck Düker, Herman Killens, Bert Jansen, Dian van Gelder, Rein Leentfaar, Jozef Lamberts, gastvrouw Annemarie Braakman en Jasmijn.

Een boeketje eschscholtzia’s
Wat was het weer een topper in Aalsmeer. Ik wens hierbij specifiek Annemarie in de bloemetjes (miniamarylissen en eschscholtzia’s) te zetten voor de perfecte organisatie, de heerlijke ontvangst en catering en de gezellige huiselijke sfeer. Dank aan de twee dicteeschrijvers (en de buurman) die ons een genoeglijke intellectuele uitdaging hebben bezorgd (die nog dagen nazindert, getuige het uitgebreide e-mailverkeer achteraf over al dan niet kwestieuze details in de teksten). En het moet gezegd: ook een hele dikke merci aan Marie-Louise, de sympathieke vriendin-doet-al van Jozef die zowel in Opwijk als in Aalsmeer voor een geweldige hulp achter de schermen zorgde. Hiep, hiep, hiep! Hoera!

Om te besluiten wil ik nog even passend Frank Denys citeren: ‘Na de twee geslaagde edities ziet het er naar uit dat het BeNeDictee een mooie toekomst tegemoet gaat: huiskamerdictees voor specialisten hebben naast de klassieke dictees beslist hun bestaansreden!’

Jawel, het BeNeDictee is bene. Molto BeNe! Op naar Breskens zou ik zeggen. Afspraak op 16 september.

PS: Alle 120 goed? Zelfs de naam van onze webmaster? Buitengewoon! Je hebt een wildcard voor alle volgende sessies veroverd.

Te moeilijk, te archaïsch? Quatsch

Przewalskipaardjes

Przewalskipaardjes

door Jeroen van Heemskerck Düker

Als een harde scheet tijdens een yogales klonk op 24 mei de mededeling dat het Groot Dictee na ruim een kwarteeuw was afgedankt. Exit Philip Freriks, przewalskipaardjes en tseetseevliegen. Zij moeten plaats maken voor de jeugd.

Het jaarlijkse wedstrijdje in de bankjes van de Eerste Kamer is in de ogen van de makers hopeloos ouderwets: ‘’Er gebeurt veel met taal, bij jongeren, op sociale media. Dat zag je niet terug op tv, het dictee was archaïsch. De kijkcijfers zijn de laatste twee jaar hard gedaald: van 722 naar 368 duizend’. Aldus Willemijn Francissen, eindredactrice van NTR (Volkskrant, 24-05-2017) .

Sommigen vielen haar bij. Het dictee was veel te moeilijk. ‘Alleen de geoefendste spelers van het spel konden meekomen. De rest haakte moedeloos af […]’, vonden twee oud-deelnemers, die geen podiumplaats wisten te veroveren (NRC, 25-05-2017). In veel commentaren kwam het befaamde adjectief ‘elitair’ voor. Daarmee meent menig reaguurder een onwelgevallig evenement afdoende te depreciëren. Maar hoe valide zijn de argumenten van zowel de makers als de kijkers?

Oud-premier Van Agt (r) maakt zich op voor een knuffel met dicteerwinnaar Randy van Halen (2014)

Oud-premier Van Agt (r) maakt zich op voor een knuffel met dicteewinnaar Randy van Halen (2014)

Van woensdag naar zaterdag
Om de kijkcijfers kun je niet heen. Heel Hilversum loert dagelijks bij het ontbijt naar de getallen die de SKO opdient. En ja hoor, de cijfers van het Groot Dictee zijn gehalveerd nadat het programma op instigatie van een frisse jongeling verhuisde naar het tweede net. Terwijl de openingsmelodie van C.P.E. Bach op NPO 1 zo’n driekwart miljoen nieuwsgierigen naar het beeldscherm lokte, zakte nu de belangstelling plots in. Dat was niet alleen het gevolg van de verhuizing: de uitzenddag verschoof van woensdag naar zaterdag en Freriks begon pas tegen tien uur met dicteren. Desondanks wist hij nog bijna 400 duizend liefhebbers te trekken, waar de meeste programma’s op die zender het moeten doen met de helft – of veel minder.

Ter illustratie: gemiddeld boekt NPO 2 op zaterdag een resultaat van 80 duizend kijkers. Op dezelfde dag vinden zo’n 360 duizend mensen al 23 jaar lang de weg naar Eigen Huis en Tuin op het concurrerende net RTL 4 (dagrapporten SKO, kijkonderzoek.nl). Hoezo tegenvallende kijkcijfers? Zelfs malle experimenten met een patriottische tweekamp tussen Belgische en Nederlandse deelnemers wisten de liefhebber niet voor de televisie weg te halen. Als Francissen vindt dat zij geen ‘gemeenschapsgeld over de balk’ mag gooien (NRC 24-05-2017), mag zij allereerst alle kunstprogramma’s en documentaires – vrijwel alle veel slechter bezocht dan het dictee – uit de programmering weggummen.

Doodzonde
Kortom, de verminderde kijkcijfers tonen weliswaar aan dat de netmanagers van de NPO aan een opfriscursus toe zijn, maar niet dat het Groot Dictee aan populariteit heeft ingeboet. Om die kritiek voor te zijn, voegde Francissen eraan toe dat jongeren weinig belangstelling tonen voor de spellingwedstrijd. ‘Archaïsch’ noemde zij het – en dat is een doodzonde in tv-land, dat een verloren strijd voert tegen de nieuwe media. Zij sloeg de spijker op de kop. Het dictee was een kwarteeuw geleden al een anachronisme. Philip Freriks lanceerde de wedstrijd naar Frans model op de nationale tv met de nodige ironie, als een hardvochtig examen in een intimiderende omgeving waarin alleen de excellente deelnemers enige kans maakten op ‘eeuwige roem’. Educatie van het volk was allerminst de opzet. In de bankjes van de Eerste Kamer mochten de matadoren van de orthografie strijden om het kampioenschap. Niets meer, niets minder.

Sophie van den Enk

Zoals altijd waren de BN’ers en BV’s veel belangrijker dan de gewone deelnemers. Dit is mevrouw Sophie van den Enk in 2014.

Masochistische BN’ers
Om het voor de minder begaafde spellers aantrekkelijk te maken, nodigde men een cohort masochistische BN’ers en BV’en uit. Daarmee voldeed ook de publieke omroep aan de eis van amusement: Sjef en Ingrid konden zich verkneukelen om die hautaine acteur en het rondborstige soapsterretje, die nóg minder begrepen van al die moeilijke woorden dan zij. Lachen! Uiteindelijk won natuurlijk een man die dagelijks met de neus in de boeken zat – meestal van belegen leeftijd, op één onrustbarende uitzondering na – en kon iedereen opgelucht ademhalen. Zie je wel, dit niveau is niet voor gewone stervelingen weggelegd.

Elitair brouwsel
Zo hoort het ook, zou ik denken. Daarom blijf ik mij verbazen om de reactie die in tal van commentaren op het verscheiden van het Groot Dictee de boventoon voert. Het was ‘het openluchtmuseum van de taal’, een ‘elitair brouwsel’. Veel te veel moeilijke woorden, met als perfide gevolg dat de gewone taalgebruiker het aflegt tegen de lexiconfetisjisten en andere zonderlingen die de leidraad in het Groene Boekje meer dan eens hebben gelezen. Het is de borrelpraat die na een van de vele plaatselijke dictees steevast te horen is. ‘Ik ben best heel goed in taal’, meldt menig deelnemer na afloop, ‘maar hoe kan ik nou weten hoe je kladderadatsch schrijft? Belachelijk om dat te vragen in een dictee.’

Het aardige is dat de generaties elkaar om de oren slaan met hetzelfde argument. Vijftigjarigen lopen rood aan tijdens een dictee over powergrrls met te veel doekoe, scholieren trekkebekken bij teksten over minuscule kasuarissen. Beide groepen weten zeker dat niemand die woorden ooit gebruikt, laat staan kan spellen. Maar de gymnasiaste die vorig jaar in het Goois Dictee een donquichot noteerde als een donkey shot, heeft toch wat geleerd. De rijkdom van onze taal is fenomenaal, en dicteemakers maken daar dankbaar gebruik van.

GDdNT 2016

Roberto la Rocca, de laatste winnaar van het Groot Dictee (2016).

Campionissimo
Daags na de brute executie van het Groot Dictee won Tom Dumoulin na een zenuwslopende tijdrit de Giro d’Italia. Alle Nederlandse fietsers – huisvrouwen met drie kinderen voorop en achterop, mountainbikers, vakantiefietsers – stonden te juichen voor de buis. De allerbeste fietser won. Hoe komt het toch dat de druiven na een dictee veelal zo zuur zijn? Wedstrijdjes waarin de beste wint, na duchtige controle door een vakjury, zijn kijkcijfermagneten: Heel Holland bakt, Idols, noem maar op. Nederlanders en Belgen smullen ervan, tenzij het gaat om orthografisch begaafde types.

Misschien vervangen de wanhopige netmanagers van de publieke omroep het dictee door een lollige spelshow waarin het pleit beslecht wordt door degene die het woord cultuur correct weet op te schrijven. Op dat moment hebben de liefhebbers allang afgehaakt. Die vermeien zich liever met de zestig jaarlijkse dicteewedstrijden die gelukkig nog altijd overal in Nederland te bezoeken zijn.