Mooie scores in Juridisch Dictee

handictee_2017

Tableau de la troupe in de Stevenskerk

Ruim honderd deelnemers, overwegend studenten van de bacheloropleiding hbo-Rechten, namen op 18 mei in de Stevenskerk in Nijmegen deel aan de zevende editie van het HAN Juridisch Dictee. Roberto Haak eindigde bij de categorie studenten als eerste met dertien fouten. Hij kreeg een cheque van 250 euro. Bij de categorie professionals was docent Rogier van Dam met acht fouten de winnaar.

Pittige tekst
De pittige tekst ging over de vaktaal van juristen, prettig als deze begrijpelijk gecommuniceerd kan worden. Vooral formuleringen als consciëntieuze en kafkaëske bleken lastig voor de deelnemers. De tekst werd geschreven door Gerard van Keeken, docent Staats- en bestuursrecht bij de opleiding hbo-Rechten.

Het dictee werd voorgedragen door ‘judge’ Joyce Lie. Voorafgaand aan het dictee gaf zij een sprankelende lezing over social media en taal. Bijzonder is dat judge Joyce via Facebook en Twitter uitspraken van rechters op een begrijpelijke manier ‘vertaalt’ naar leken en zo interessante juridische kwesties onder de aandacht brengt. Zowel mr. Joyce Lie als faculteitsdirecteur Inge Wessels, die het evenement opende, benadrukte het belang van goed en helder taalgebruik door juristen.

Terwijl de jury zich na afloop over de teksten boog, was er voor de deelnemers een drankje, hapje en livemuziek in de sfeervolle entourage van de Stevenskerk.

De uitslagen
Winnaars studenten individueel
1e: Roberto Haak: 13 fouten
2e: Summer Koster: 16 fouten
3e: Shannon van Bommel: 17 fouten

Winnaars studententeams
1: ‘Roslie’ (Rosemarijn Visscher en Lieke Goedheer): gemiddeld 33 fouten
2: ‘De blauwe’ (Ilva Boersma en Sven Hendriks): gemiddeld 38 fouten
3: ‘HAN Rechtswinkel’ (Geertje Robbrecht en Willianne van de Sluis): gemiddeld 44 fouten

Winnaar docenten individueel
Rogier van Dam: 8 fouten

Winnaars professionals team
Team ‘Taalwedstrijd’ (Marleen Thijssen en Brandon van Benthem): gemiddeld 17,5 fout

Dit artikel is {ongevraagd) overgenomen van han.nl, de site van de Hogeschool Arnhem en Nijmegen.

Het Groot Breskens Dictee is niet meer

Breskens 2017

Rein Leentfaar toont de fotocollage van Frank Denys.

Tekst en foto’s: Huib Boogert

Het Groot Breskens Dictee is niet meer. Het is overgegaan in dierbare herinneringen. Organisator Rein Leentfaar is er na tien jaar mee gestopt. “Alles heeft zijn tijd. Het was genoeg geweest”, is zijn verklaring. Afgelopen zaterdagmiddag 13 mei werden de laatste alinea’s geschreven.

Het dictee in de Zeeuwse vissersplaats, aan de Westerschelde, was altijd een tijdrovende productie. De maker ontwierp steeds drie invuldictees, te weten voor de categorieën Amateurs, Liefhebbers en Specialisten. Dat vergde veel tijd en moeite. En de organisator wil zijn vrije tijd voortaan wat anders gaan besteden.

Breskens 2017

Huib Boogert met zijn eega tijdens het diner.

Uiteraard neemt hij geen afscheid van de dicteewereld. Hij blijft deelnemen aan dictees in Nederland en België. Hij blijft ook dicteeteksten voor anderen schrijven. Echter, zijn eigen lokale geesteskind heeft zaterdag 13 mei zijn laatste rustplaats gevonden op het ereveld van ter ziele gegane dictees.

Omdat de heer Leentfaar het ‘overlijden’ van zijn dictee vooraf openhartig had aangekondigd, lieten op zaterdagmiddag 13 mei 2017 enkele vaste deelnemers vóór aanvang van de orthografische schermutselingen hun treurnis blijken. Huib Boogert las voor uit eigen werk: een gedicht met daarin een bundel woorden verwerkt die in de afgelopen tien jaar in Breskens voorbijgekomen zijn. Hij karakteriseerde de heer Leentfaar in het laatste couplet als volgt:

Bewondering voor de Reinse vondsten
Werd tien jaar lang alom gehoord.
Maar met of zonder Breskens dictee:
Rein heeft altijd het laatste woord.

Hij betuigde tot slot zijn medeleven door de aanbieding van een fles heuse ‘Reinwijn’, mét opzettelijke spellingfout. Frank Denys stak in overdrachtelijke zin een kaarsje op voor het Groot Breskens Dictee door de overhandiging van een prachtige, ingelijste collage van foto’s van alle tien Breskense dictees. Hij oogstte daarmee veel bewondering.

Breskens 2017

Herman Killens (l) won de eerste prijs in de specialistenklasse.

Niet relaxed naar de uitgang
Over de vraag of het rouwbeklag de moeilijkheidsgraad van het laatste Breskens dictee zou milderen, kunnen we kort zijn. Wie als deelnemer de gedachte koesterde dat hij/zij zich wel even relaxed naar de laatste uitgang zou schrijven, kwam sterk bedrogen uit. Auteur Leentfaar ging er met gestrekt been in.

De spellingfanaten die in het kerkelijk verenigingsgebouw De Ontmoeting aan de Dorpsstraat (in dezen fungerend als dictee-uitvaartcentrum) de handschoen en de pen opnamen, kregen het ongenadig voor de kiezen. De specialisten werd de adem welhaast benomen door woorden als ethyleendiaminetetra-azijnzuur, trihydroxybenzoëzuur, solvayprocedé en ziegler-nattapolymerisatie. Onschrijfbare jongerentaal ontbrak ook niet: supercoewl, kiksen, bff, wazzup, mosht, ragequit en warez.

Breskens 2017

Twee generaties Denys piekeren over de juiste spelling.

De liefhebbers mochten zich een schedelbreuk piekeren met theologoumenon, gillesdelatourettesyndroom, stresscardiomyopathie, anno dazumal, Uuq, zwitser- of drenthelevengevoel, BMX’ersactiviteiten en verbi divini minister (V.D.M.). De aanvangers kregen te maken met taalkundige wurggrepen als penalty’s, penanties, soennieten, sjiisme, hij petanquet, stormstag- en lijzeilen, capopen, loomen, socialbesitas en shishapen. Auteur Leentfaar had in zijn inleiding tot het dictee de hoop uitgesproken, dat de deelnemers hem niet zouden gaan zien als ‘farizese gemenerik’, een woordgroep die de liefhebbers moesten schrijven. Hij deed daartoe echter wél zijn best …

Breskens 2017

Birgit Kuppens

Het prijzenfestival
Het behoeft geen verwondering te wekken, dat veel deelnemers na afloop voor dood aan de schrijftafels achterbleven. Toen ieder van de schrik was bekomen, kon de eindbalans worden opgemaakt.
Voor de jeugd waren er speciale prijzen. Zonder afkijken eindigden Annelien Denys en Florianne Denys (Lembeek, België) gedeeld op de eerste plaats. De aanvangers moesten vijftig woorden invullen. In deze categorie wonnen Zeeuws-Vlamingen: 1) Annie de Vilder,11 fouten, 2) Ria Leenhouts, 20 fouten, 3) Betsie Basting, 21 fouten.

Bij de liefhebbers moesten zeventig woorden worden ingevuld. Hier wonnen de Vlamingen: 1) Raf Coppens, 17 fouten, 2) Birgit Kuppens, 19 fouten en 3) Jan Deroover, 34 fouten. De specialisten moesten zich buigen over honderd schier onmogelijke invulplaatsen. De Vlamingen, die in de meerderheid waren, gingen met de prijzen strijken: 1) Herman Killens, 28 fouten, 2) + 3) Christiane Adams en Felix Heyman, beiden 30 fouten.

Breskens 2017

Annemarie Braakman vierde zowel Moederdag als haar verjaardag na het dictee.

Culinair goodbye
Na deze tiende en laatste Breskense vingeroefening werden alle deelnemers, de ‘nabestaanden van het Leentfaardictee’, door de genereuze auteur uitgenodigd om op zijn kosten in de plaatselijke taveerne J&B te komen dineren. En zo werd, óók op culinaire wijze, de laatste eer bewezen aan het Breskens dictee.

Oudewaters dictee bijzonder Oudewaters

Oudewater 2017

Een deel van de arena te Oudewater. Links vooraan Werner Joosten, winnaar in Woerden (2016), rechts op de tweede rij Pieter van Diepen.

door Aad Kuiper  |  Foto’s: Bert van der Horst

Voor de derde keer op rij organiseerde de Rotaryclub Oudewater een dictee waarvan de opbrengst ten goede komt aan het verbeteren van taalvaardigheid. De tekst, geschreven door een van de redacteuren van de IJsselbode, Otto Beaujon, handelde over de verschillende takken van industrie die voor de Oudewaterse bevolking voor werk, en dus voor inkomen zorgde. Touw, koeken en baggermolens, maar ook wasserijen en sigaren kwamen ter sprake.

Touw en sigaren
Bijna zouden we hier het verhaal over de Oudewaterse industrieën in zijn geheel opschrijven, want het was een mooie vertelling, die Otto Beaujon over de negentiende eeuw in Oudewater, ook wel de IJzeren Eeuw genoemd, aan de deelnemers voorlas. Touwfabriek G. Van der Lee, Machinefabriek De Hollandsche IJssel en de olieslagerij van Verloop kwamen in het verhaal ter sprake, samen met de onlosmakelijk aan Oudewater verbonden Herman de Man. Het verhaal sloot af met de vondst in het riool die het rijkelijk gebruik van allerlei soorten drugs in Oudewater zou aantonen. Het was een lastig dictee, maar niet extreem moeilijk en zeker wel een helder verhaal. Daarin zet de Rotaryclub de traditie voort met het voorschotelen van een verhaal dat afgestemd is op Oudewater – voorgangers gingen over ‘750 jaar stadrechten’ en de komst van vluchtelingen – en waarvan de opbrengst bedoeld is om de taalvaardigheid in Oudewater te bevorderen: het Taalhuis, taalhulp aan vluchtelingen en deze keer voor de basisschoolleerlingen.

Oudewater 2017

Oeps …

Opmerkelijke spelfout
Voorzitter van de Rotary Oudewater, Arnoud Molenaar, spreekstalmeester Piet Smits en vele andere vrijwilligers onder wie Sigrid Hooftman (Rotary) deden het goed; prima georganiseerd en toch luchtig. Na het dictee, dat wederom op uitstekende wijze werd voorgelezen door Marga Smits, volgde een gezamenlijk nakijken, waarna de jury onder voorzitterschap van Han Bovens de puntjes op de i controleerde.
Een aardig detail was dat in eerst getoonde dia wel een heel opmerkelijke fout stond (‘Deze avond word mogelijk gemaakt door …’) en dat juist op zo’n dicteeavond, maar goed; schrijver dezes schrijft zeker ook lang niet alles foutloos en had deze keer maar liefst 23 fout.

Oudewater 2017

Franka Melis liet zich verrassen door haar zege.

Een gemiddelde van dertig
Maar dan nu de belangrijke cijfers en de winnaars. Er waren 24 deelnemers die gezamenlijk 721 fouten maakten. Het gemiddeld aantal fouten was dus 30. In de buitencategorie (‘dicteetijgers’) won Jeroen van Heemskerck Düker met 12 fouten; in de categorie ‘Oudewaternaren’ werd Annemieke Bos derde (19 fout), Koos Splinter tweede (17 fout) en Franka Melis eerste (16 fout). Allen kregen een lekker flesje wijn, een oorkonde en de eersten in beide categorieën de dichtbundel Indigoblauwe boomdruppels van de Oudewaterse dichter Huub van Doorn.
De Rotaryclub bedankt alle medewerkers en ook de Mariaschool, Klaproos, De Wulverhorst, Emté, Kunst.nl, De IJsselbode, Frank-A.nl, die door hun medewerking deze avond tot een succes hebben gemaakt. Voor de Oudewaterse scholen leverde deze avond een mooi bedrag op; de totale opbrengst bedroeg 370 euro.

Oudewater 2017

Winnaar in de groep dicteetijgers, Jeroen van Heemskerck Düker uit Naarden

Als u er deze keer niet bij was…. U krijgt volgend jaar weer een kans. Men is nu al bezig met weer zo’n mooi verhaal en ook dan komt de opbrengst weer ten goede aan iets met taal in Oudewater. Bovendien is het altijd een bijzonder gezellige avond. Dus: wat let u?

Roparun: daar schrijven wij voor!

Breda 2017

Rein Leentfaar (staand) legt de regels nog één keer uit aan de deelnemers.

door Otto Knitel  |  Foto’s Huib Boogert

Het was alweer de zesde editie van het Groot Roparun Dictee Breda op woensdagavond 12 april. Het Stedelijk Gymnasium ter plaatse had opnieuw gastvrij de poorten opengezet. Al vroeg kwamen de eerste deelnemers zich melden. Heel wat coryfeeën uit Nederland en Vlaanderen waren weer van de partij en ruim dertig deelnemers in de categorie Liefhebbers uit Breda en omgeving.
Op de zaterdag ervoor had het Bredase dictee al de nodige publiciteit gekregen in de vorm van een lang artikel over de nationale crack Rien Wisse, inwoner van Breda. Ook op de dicteeavond zelf was dagblad BN de Stem al vroeg aanwezig om de diverse deelnemers te interviewen.

Breda 2017

Een geconcentreerde deelneemster in Breda.

Vrede van Breda
Het onderwerp van het dictee was ook dit jaar vooraf bekend gemaakt en sloot aan op de herdenking van de Vrede van Breda in 1667. De gewaagde tocht naar Chatham van Michiel De Ruyter, nota bene uitgevoerd terwijl de vredesonderhandelingen gaande waren, was bedoeld om de Engelsen bereidwilliger te maken tot resultaten te komen, hetgeen uitgebreid terugkwam in het dictee. De tekst was ook dit jaar weer opgesteld door auteur Otto Knitel en werd voorgelezen door Yvon Né. Ruim drie kwartier dicteerde zij de tekst, waarna de deelnemers elkaars dictees aan de hand van een tekstprojectie nakeken.

Breda 2017

Rien Wisse bewondert zijn trofee.

Daarna trok de jury zich terug om de teksten nogmaals na te lopen en de uiteindelijke winnaars aan te wijzen. Dat duurde dit jaar wat langer dan gebruikelijk, omdat in beide categorieën de scores erg dicht bij elkaar lagen. Na grondige bestudering van het woord overzeese in de tekst van Rein Leentfaar concludeerde de jury dat de letter r daarin toch ontbrak. Een schrijffout die een dreigende shoot-out in deze categorie overbodig maakte. Rein werd tweede en Rien Wisse haalde als winnaar in de categorie Coryfeeën met één fout de volgende dag opnieuw de plaatselijke krant. Na Rien en Rein eindigden Frank Denys en Huib Boogert ex aequo op plaats drie.

Topduo
Bij de Liefhebbers won Janine van de Casteel met negen fouten, gevolgd door Monique de Bruijn, waarmee deze beide dames de uitslag van 2014 exact herhaalden. Derde werd Boy van Eil. Tijdens de nazit werd lang en gezellig nagepraat over het dictee en vele andere (taalkundige) zaken.

Marc de Smit legt de zweep erover

terneuzen2017

Dicteeauteur en tweevoudig winnaar van het Groot Dictee op tv Marc de Smit

Tekst en foto’s: Huib Boogert

Op de provinciale radiozender Omroep Zeeland verklaarde dicteeauteur Marc de Smit in de morgenuren de oorlog aan de gespecialiseerde dicteedeelnemers van die avond. “Ik ga ze de stuipen op het lijf jagen’, annonceerde hij. Tegelijkertijd kondigde hij aan, dat de liefhebbers onder de deelnemers ontzien zouden worden.

Hij hield woord. De tweevoudig winnaar van het Groot Dictee der Nederlandse Taal op tv presenteerde een tekst als een aardbeving, waarvan de schokgolven ver en lang voelbaar waren. De liefhebbers kwamen er inderdaad genadig af. De dicteetijgers stapelden fout op fout; de liefhebbers incasseerden het loon van de coulance: weinig rode strepen.

terneuzen2017

Deelnemers in gesprek met Niek van Waterschoot (midden) tijdens de pauze.

Mycorrhiza’s voor de specialisten
Op deze wijze kan in een paar pennenstreken het Groot Dictee van Zeeuws-Vlaanderen worden omschreven, dat woensdag 19 april werd gehouden in de openbare bibliotheek van Terneuzen. Auteur Marc de Smit legde de zweep er flink over.

Dat begon al met de openingszin van het (invul)dictee. Die bevatte woorden als mycorrhiza’s, metanilgeel, chinhydron, gestraighte, white knights, bric-à-brac- en andere winkeliers. De tweede zin deed daar nauwelijks voor onder. Ook daarin ging de auteur er met gestrekt been in: arabeske puien, antieke torsekasten, schotsbonte antimakassars, headshops, verelendung en ons swell straatje. De verbanddoos hangt in Terneuzen centraal in de bibliotheek, maar hij hoefde niet geopend te worden om geestelijke trauma’s te bepleisteren. Kantje boord overigens….

terneuzen2017

Trui Gonnissen (tweede prijs liefhebbers) laat zich niet overtuigen door Edward Vanhove (tweede prijs specialisten).

De liefhebbers werden met toegeeflijkheid bejegend. Ze hoorden woorden voorbijkomen als berenklauwen, rappers, relaxcanapés, chicheid, sliptongetjes, kosteloos, chef-kok en wiegendruk. Alleen bij de woordgroep te nu, in de betekenis ‘té hedendaags’, lieten veel deelnemers zich verleiden om tenue te schrijven. Instinkers van dit soort zijn Marcs handelsmerk.

Hoorbaar moeilijk
Door de hoorbare moeilijkheidsgraad van de dicteetekst ging het constructief-kritische karakter ervan enigszins verloren. De bibliotheek loopt het risico, dat ze zal verkassen naar nieuwbouw elders in de binnenstad, maar Marc oordeelde dat nieuwbouw op dezelfde plaats wenselijker is. Hij eindigde met een kwinkslag: maak er anders maar een spelotheek van voor het organiseren van dictees. Een ‘spellotheek’ dus.

terneuzen2017

Deelnemers checken de correcte spelling in de pauze.

De voorlezer van dienst was, als gebruikelijk, de witgekruinde pastor Niek van Waterschoot van de plaatselijke Elizabethparochie. Hij hield vooraf een korte verhandeling over het fenomeen ‘openbare bibliotheek in Nederland sedert het begin van de vorige eeuw’. Volgens hem waren de openbare bibliotheken destijds bedoeld om de bezoekers rust te gunnen bij het lezen, maar zo’n tien jaar geleden begonnen ze ook met het pesten en vernederen van de bezoekers. Inderdaad: door het organiseren van dictees.
“Rust en lezen worden dan even vergeten. Dan heerst er spanning in de biebs, spanning als een hellehitte”, aldus de voorlezer in zijn voorwoord. En in zijn functie als dienaar van de Allerhoogste heeft hij uiteraard kennis van de temperatuur van de hellehitte.

terneuzen2017

De verrassende winnaar Gosse Kamminga (l) ontvangt zijn eerste prijs.

Pentekening als prijs
De prijzen werden na afloop uitgereikt door de directeur van de veertien vestigingen tellende Bibliotheek Zeeuws-Vlaanderen, Rudi Crombeen. Bij de liefhebbers won Gosse Kamminga, een rasechte Fries die al tientallen jaren in de naburige doortrek Zeedorp woont. Hij kwam binnen als supporter van een deelnemer, werd aangezet om ook mee te schrijven en pakte direct de eerste prijs. Veni vidi vici, heet dat in goed Romeins. Hij kreeg een pentekening van schrijfster/illustratrice Ilse Brosens.

Bij de specialisten/dicteetijgers bevestigde Joost Verheyen (uit Paal in Vlaanderen) zijn suprematie. Hij maakte slechts zes fouten. De meeste deelnemers in deze categorie gingen in dit foutenfestival vér over de tien misschrijvingen heen, een aantal zelfs zéér ver. Alle nummers een tot en met drie ontvingen als prijs een set originele boekensteunen.

terneuzen2017

Superspeller Joost ‘de kannibaal uit Paal’ Verheyen

Uitslagen
In de categorie Liefhebbers pakte Trui Gonnissen met vier fouten nipt het zilver. Zij deelde de plaats met Jorien Brugmans. In de specialistenklasse volgde Edward Vanhove uit Maaseik (B) na de zegevierende Verheyen. Hij maakte slechts acht fouten. Daarmee hield hij Rein Leentfaar uit Breskens (negen fout) op de derde plek.

Geslaagde aftrap BENE-dictee in Opwijk

benedictee2017-01

Frank Denys, Jozef Lamberts en Rien Wisse aan het werk. Vooraan Elsie en Leen Ribbens

door Frank Denys  |  Foto’s: Familie Killens

Zo’n kleine tien jaar geleden liep de organisator van het inmiddels ter ziele gegane Groot Deventer Dictee, wijlen Alex Zwalve rond met grootse plannen voor een heuse Belgisch-Nederlandse dicteecompetitie waarin de beste Vlaamse en Nederlandse spellers tegen elkaar in het harnas zouden treden. Omdat de sponsors niet makkelijk in zo’n verhaal wilden meestappen, zijn die plannen altijd dode letter gebleven, maar nu worden, weliswaar op een veel bescheidener schaal en met een ietwat andere opzet, die ideeën vooralsnog in de praktijk gebracht. Initiator-coördinator hiervan is dicteeduivel-doet-al Rein Leentfaar. Rein kreeg alsmaar minder zin in gesteggel met onkundige dicteejury’s en nam het voornemen zijn deelnames selectiever uit te kiezen. Toen botste hij op de beperking dat er in de Lage Landen bitter weinig dictees met een exclusief hoge moeilijkheidsgraad waren en zo kwam langzamerhand de huidige BENE-dicteewedstrijd, ook wel BeNeDictee genoemd, tot stand.

benedictee2017-01

De strijders betreden de arena in Opwijk.

Onthaal
Zo togen op zaterdag 8 april twaalf dicteecoryfeeën naar het landelijke, in Vlaams-Brabant gelegen Opwijk voor de eerste ronde van het BeNeDictee. Herman Killens heette er de spierwilde spellingmatadoren hartelijk welkom in de arena van zijn woonst.

De onverschrokkenen (acht Vlamingen, vier Nederlanders; zes mannen en zes vrouwen!) wachtte er een kleine uitputtingsslag: ’s voormiddags en ook nog eens na de noen een dictee met 100 invulvelden, goed voor een maximum van telkens 100 punten.

Herman
We kennen onze aimabele amfitryon Herman niet alleen als dicteetijger, maar ook als een begenadigd schrijver, getuige de schitterende verslagen van zijn hand op deze site. Als dicteeauteur was hij wél aan zijn proefstuk toe en vooraf dacht hij het nogal makkelijk gemaakt te hebben. Hoe weinig realistisch die inschatting was, kon je al na een eerste in-extensolezing horen. Sommige deelnemers, bepaald niet van de minsten, bekroop de lust om meteen met stille trom huiswaarts te keren.

benedictee2017-01

Herman Killens dicteert zijn sciencefictionverhaal.

XA4 ofte Xavier op de ‘S11-IE’
De tekst van zijn dictee was nochtans een pareltje: een bijzonder fantasierijk, bijwijlen hilarisch sciencefictionverhaal over een buitenaards wezen genaamd XA4, Xavier voor de vrienden. Met zijn ruimteschip landt hij naast de bib van Hof ten Hemelrijk in Opwijk. Het eerste contact met een aardbewoner, genaamd Mars, wordt in de volgende passage beschreven: “Mars, een monsieur Prudhomme van cis-Alpijnse origine is net uit zijn sjonniebak gestapt, een 2pk [..] die hij onvervaard in de melkweg naast de wei met MRIJ-runderen heeft geparkeerd. Hij verslikt zich in zijn broodje buff bij het zien van die vreemde sullenpiet die uit het toegangsluik van de superrhibachtige ufo kruipt: een fluogroen metalig michelinmannetje met vijf ogen, asymmetrische lichaamsbouw en een wiebelende antenne op zijn kop.”

benedictee2017-01

Rein Leentfaar, Annemarie Braakman en Dian van Gelder aan het werk.

Xavier spreekt ons vervolgens toe: “Als periëgetisch volk zijn we al eerder op missie geweest op deze planeet die jullie ‘aarde’ noemen maar bij ons bekendstaat als ‘S11-IE’. Zo bijvoorbeeld ten tijde van de anato- en titanosaurussen, maar die hadden toen nog geen boodschap aan onze boodschap. En ook tijdens de epoques van zowel Attila de Hun als van Djenghis Khan en zijn rijk van de Gouden Horde was het nog te vroeg voor onze blijmare. Maar als homo sapiens 3.0 hebben jullie nu na lang speurwerk eindelijk het higgsboson, de g-plek en zowaar alle Pokémon ontdekt.

Mooi, maar lastig
Het mag duidelijk zijn dat dit een spitante tekst is vol humor en vermakelijke woordspelingen, heel erg leuk om te lezen, maar zaterdag waren de opgaven in de tekst vooral buitengemeen lastig om foutloos op te schrijven. De auteur had immers diep in de krochten van de onlineversies van Van Dale en het Groene Boekje zitten grasduinen om ons een variëteit van vele, nauwelijks gekende spellingsvormen op te dissen. Mij is het in mijn dicteecarrière in elk geval nog niet overkomen dat ik in een invuldictee met 100 opgaven er meer dan de helft fout schreef. Dat was overigens ook zo voor acht van de twaalf deelnemers en dat Rien Wisse met slechts 46 procent hier de vijfde plaats behaalde is ook veelzeggend.

benedictee2017-01

Jan De Ridder buigt zich over het dictee van Herman Killens.

Een onverwachte winnaar
En zou Rein Leentfaar ooit al eens een dictee geschreven hebben met meer dan 38 fouten? Met zijn score van 62 procent werd hij niettemin mooi tweede en moest hij in deze ochtendsessie alleen zijn meerdere erkennen in scrabblevirtuoos en talenkenner Jan De Ridder. Jan boekte bij zijn allereerste dicteedeelname pardoes een eclatant succes: winst met 68 punten! Hij bleef er bescheiden bij en zei dat er nogal wat scrabblewoorden in de tekst voorkwamen die hij sowieso kende, maar dat is uiteraard maar het halve verhaal. De zussen Ribbens, altijd erg aan elkaar gewaagd, bezetten hier plaats 3 (Leen met 54 punten) en 4 (Elsie met 52 punten).

De steeds hogere lat
Na kennisname van de scores vertelde Herman me dat hij vooraf zich er niet bewust van was de grenzen van de moeilijkheidsgraad weer eens een stukje te verleggen. In dit selecte gezelschap mag het natuurlijk extra moeilijk zijn, maar hoever mag je daarin gaan? Specialisten zijn meestal tuk op nieuwe, ongekende woorden, maar toch past hier een kanttekening. Persoonlijk vind ik dat je je ervoor moet hoeden dicteecracks op te zadelen met scores van rond de een vijfde goede antwoorden (80 fouten). Misschien kunnen ze dat wel relativeren, maar het kan net zo goed ontmoedigend werken. Bovendien dreigt de kloof tussen de top en de subtop hierdoor alleen maar groter te worden.

benedictee2017-01

Kout in de tuin; geheel rechts gastheer Herman Killens.

Killense humor
In Hermans tekst stonden ook nog vele woorden die niet als opgaven werden gebruikt (cosmos, cryosfeer, rrt, wim-t-schippersgehalte, higgsboson, phpd, heppiedepeppie, murgh, etc.). Woorden die we volgens hem allemaal ‘cadeau’ hadden gekregen. We ontvingen inderdaad een omstandige uitleg met bronvermelding in een apart document, maar punten waren er helaas niet mee te winnen…

Zonnige middagpauze
Toch maar eventjes bekomen dus tijdens de middagpauze in de tuin onder een gulle lentezon: Hermans eega Mireille Camps had voor een uitstekende catering gezorgd. Geen quisse van lombards hoen – die was voor Xavier – maar wel lekkere quiches, salades en drankjes die we ons lieten smaken. Genoeglijk keuvelend in een heterogene kring van zielsverwanten werden allerlei dicteeweetjes en andere nieuwsjes uitgewisseld. We praatten ons ook moed in, want in de tweede sessie kwam auteur Jan De Ridder aan bod. Had die niet net het eerste dictee gewonnen? Met een bang hartje schoven we in de living weer bijeen om de volgende marteling te ondergaan.

Uitslag tweede deel
Maar dat viel deze keer reuze mee, toch op het eerste gehoor. Achteraf liep de foutenlast wel nog op, want er zaten bedrieglijk eenvoudige opgaven in met een listig verscholen addertje. Maar Jan had in zijn opstel ons incasseringsvermogen heel wat minder op de proef gesteld dan Herman, zoals de scores aantonen. Ik werd gedeeld vijfde met Leen Ribbens (69 punten) en Rien Wisse behaalde de vierde plaats (73 procent goed). Gastheer Herman Killens veroverde de derde stek (74), terwijl Elsie Ribbens zich revancheerde tegenover haar zus met de tweede plaats (76). Tot slot was het geen grote verrassing dat Rein Leentfaar hier de hoofdvogel afschoot (78), al was dat dan zeer nipt.

benedictee2017-01

Jan de Ridder leest zijn dicteetekst voor.

Thales
In zijn tekst voerde Jan een dicteeauteur Thales ten tonele. We volgen hem op zijn meanderende tocht van het Zuid-Oost-Vlaamse Geraardsbergen over het oceanische eiland Gran Canaria tot in Lier, dan naar Oostmalle en Hoogstraten om uiteindelijk te arriveren bij de Moffrikaanse tanks in Nederlands parel van het Zuiden. Er komt een reisbureau aan te pas die workshops organiseert over dicteewoorden in Nederlandstalige songs. Daarbij komen aan bod: de niet zo blije hare krisjna’s op de Dam, Margotje in haar petticoatje en Jan De Wildes in bloei staande Phallus impudicus.

Een passage: “Er is ook tijd voor niet-talig vermaak: er wordt gerummyd en gekubd en gesoft of gebaseballd. Bij het ontbijt nuttigen ze hans-van gelder, tijgerbolletjes en speltbrood; bij de lunch een baguette met onder meer halloumi en lollo-rossobladeren.”

Het niet altijd even gepolijste verhaal springt vaak van de hak op de tak, maar heeft een onmiskenbaar jan-de-riddergehalte: grote eruditie, enigmatische gedachteassociaties en listige opgaven. Veel woorden ook die dwingen naar de context te kijken: verbindingsstang, Y-vormig, uitoren, etc. En wie zou er de Tamazighttalige pa juist geschreven hebben? Ik volsta nog met “De top drie keert huiswaarts met welgevulde flessen champagne: een melchior, nebukadnezar en balthasar …”. De reallifewinnaars, Jan en Rein, moesten het met een veel kleiner formaat wijn doen, maar waren daar toch best tevreden mee.

benedictee2017-01

Lekker lunchen in de lentezon.

Joviale sfeer
Volledigheidshalve vermeld ik nog graag de gewaardeerde aanwezigheid van de dames Annemarie Braakman-Ven en Dian van Gelder die de Nederlandse kleuren moesten helpen hooghouden, verwelkom ik Eline Van Langenhove als neofiete in het circuit en verheug ik me over de comeback van Marlies Vervloet. En laat me vooral de nimmer versagende Jozef Lamberts niet vergeten die ons met zijn rijke ervaring als geen ander kan vertellen hoe de spelling van vele dicteewoorden tegenover pakweg 20 jaar geleden veranderd is.

De aangename en kameraadschappelijke sfeer onder de deelnemers, die enkele onvermijdelijke discussiepuntjes op een beschaafde wijze in consensus wisten te beslechten, heeft ook in niet geringe mate bijgedragen tot het welslagen van deze memorabele dag.

benedictee2017-01

Een quiche van Mireille Camps

België-Nederland: 2-0
En de match België-Nederland? De gemiddelde procentscore van de Vlamingen lag in het ochtenddictee heel wat hoger dan die van de Nederlanders, in het (na)middagdictee* was het verschil slechts kantje boord in ons voordeel. 2-0 dus, maar we bezondigen ons voorlopig niet aan enig triomfalisme, want we moeten ruiterlijk toegeven dat we met twee Vlaamse auteurs enig thuisvoordeel hadden. Het is hoe dan ook nu al uitkijken naar de volgende ronde in Aalsmeer op 10 juni 2017.

*Verwarrende tijdsaanduidingen die Vlamingen en Nederlanders verschillend interpreteren.

PS Een of twee dagen na het dictee voerde Van Dale aanpassingen door in de oVD. Waren die er vroeger al, dan hadden de auteurs die opgaven wellicht nooit gebruikt. Wie dit en andere kwestieuze zaken uit de beide dictees wil becommentariëren verwijs ik naar het veel te weinig gebezigde Forum.