Guido Gezelle leert ons spellen op de grens

Eede 2017

In de pauze zochten de deelnemers enige verkoeling in de achtertuin van De Tol. De achtertuin grenst aan België.

Tekst en foto’s: Huib Boogert

Terwijl het kwik buiten als een kwelgeest naar de 32 graden kroop, liepen binnen in het Zeeuwse café-restaurant De Tol de kouderillingen over de ruggen van de dicteedeelnemers. De liefhebbers en de specialisten, twintig in getal, trotseerden op donderdag 22 juni angst en zweet om zestig respectievelijk tachtig woorden correct te noteren in een invuldictee. Vooral de liefhebbers moet de kou om het hart geslagen zijn. Hoewel het dictee vrij goed ‘te maken’ was, maakten ze tamelijk veel fouten.

De specialisten konden die liefhebberstekst met een warm gevoel tegemoettreden. Ze maakten in dit dicteegedeelte nauwelijks fouten. Dat gebeurde pas in de twintig extra woorden, die speciaal voor hen waren toegevoegd. Dat veroorzaakte toch klamme handjes!

Historische buitenlocatie
Voordat we inzicht geven in het dictee, zijn enige woorden geoorloofd over de locatie van de taalmeeting: café-restaurant De Tol. Moeilijk te vinden, ergens in het buitengebied van westelijk Zeeuws-Vlaanderen op de Hollands-Belgische grens, nét aan de Nederlandse kant. De achtertuin ligt tegen België aan. Een typisch grensgeval dus. Al minstens vier generaties lang bestuurt de familie De Smidt er de bierpomp. Het etablissement staat zelfs in de Wikipedia.

Eede 2017

Leentfaar geeft les, bij de Nederlandse en de Belgische vlag.

De Tol is een voormalig tolhuis. De naam herinnert aan de tijden, dat passanten moesten betalen, als ze met een dier (paard, geit, bok) de grens over wilden. Aan Nederlandse kant van de rijksgrens staat nauwelijks bebouwing. Aan de andere kant van de ‘lijn’ ligt het Belgische dorp Middelburg.
Sinds zes jaar wordt in De Tol het Holland-Belgiëdictee georganiseerd. Het was een idee van taalhobbyiste mevrouw Marie Bakx, maar ze liet de verdere uitvoering over aan vrienden en kennissen. Wel is zij elk jaar pront aanwezig. De dicteetekst wordt voor haar geschreven door streekgenoot Rein Leentfaar; zijn eega Hanneke leest voor. Als al het grensverkeer bij De Tol binnen is, blijken de deelnemers qua herkomst elk jaar doorgaans eerlijk verdeeld te zijn over België en Nederland.

Eede 2017

Kevin Willems kwam vanuit Vlaanderen op de fiets langs bij De Tol, om ‘even’ een dicteetje mee te pakken. Hij won bij de liefhebbers.

Dichter-priester uit de nabije omgeving
Dit jaar had dicteeauteur Leentfaar een keus gemaakt voor Guido Gezelle als onderwerp. De dichter-priester is niet zo ver van de dicteelocatie geboren. En initiatiefneemster mevrouw Bakx is een verre nazaat van hem. Van de deelnemers werd in de (letterlijke) hitte van de taalwedstrijd spellingkennis gevraagd omtrent woorden als autarkie, welbespraakt, licentiaat, srefidensi, studax en poësisklas.

Vrijwel alle specialisten stonken in dit segment in de aanduiding ‘het Venetië van het Noorden’, als bijnaam van de naburige grachtenstad Brugge. Noorden met kleine letter, dachten ze allemaal. Immers, windstreek. Evenwel, Van Dale vermeldt ‘Noorden’ hier echt met een hoofdletter … En Johan Hendrik van Dale kon het weten, want hij werd geboren in het naburige Sluis, op een steenworp afstand van Brugge.

Eede 2017

Blijmoedige en trouwe deelnemer: Clement Bonte uit Aardenburg.

Trubbels en souches
De specialisten moesten de tropische buitentemperaturen trotseren met verhittende hersenbrekers als maische, spudpaal, trubbels, asdic, souches, serow en kobmeeuw. Curiositeit: velen meenden XXL-T-shirt met twee koppeltekens correct te schrijven. Maar Van Dale noemt XXL een bijvoeglijk naamwoord. Schrijfwijze derhalve XXL T-shirt. Met spatie. Een koppelteken zou op deze dag ook te warm aandoen …

Van de liefhebbers vermelden we de eerste tien finishers, met vermelding van het aantal fouten.

  1. Kevin Willems, 12
  2. Lauriene Vandepitte, 17
  3. Henk Klooster, 19
  4. Clement Bonte, 19
  5. Guido van der Heijden, 20
  6. Hannie de Backere, 22
  7. Rita Verras, 26
  8. Marie Bakx, 29
  9. Jannette van Damme, 30
  10. Guido Paridaen, 31
Eede 2017

Bij de specialisten won Christiane Adams. Dicteeauteur Leentfaar veroorloofde zich enige vrijpostigheid.

Bij de specialisten zijn de fouten uit het liefhebbersdeel en het specialistendeel bij elkaar opgeteld. Dat gaf de volgende uitkomst:

  1. Chistiana Adams, 9
  2. Bert Jansen, 13
  3. Huib Boogert 14
  4. Frank Denys, 15
  5. Raf Coppens, 16
  6. Jozef Lambert, 18
  7. Felix Heyman, 21

Het BeNeDictee in het Palingmeer? Molto BeNe!

BeNe-Aalsmeer 2017

Herman Killens, Frank Denys en Lizi van Vollenhoven tijdens het derde BeNeDictee.

tekst en foto’s: Herman Killens

Zin in wat grensverleggende journalistiek? Helemaal conform onze hobby combineer ik deze keer een dicteeverslag met … een verslagdictee. De gecursiveerde woorden vormen de spellingopgaven, waarvan er een flink aantal uit een van beide Aalsmeerse BeNeDictees komen. Een look-and-feelervaring. Ik zou zeggen: neem pen en papier, ga er eens goed voor zitten en vraag aan iemand in jouw omgeving om de tekst voor te lezen. Aan de buurman bijvoorbeeld. Hier gaan we.

Het BeNeDictee heeft de weergoden mee, dat mag duidelijk zijn. Na de zonovergoten Opwijkse startsessie is het opnieuw superweer in Aalsmeer. Het kwik bereikt al quasimediterrane waarden als de twee bestofte reizigers uit het ‘verre’ Vlaams-Brabant (Frank Denys en uw Chinese vrijwilliger) neerstrijken in de gezellige tuin van het gezin Braakman-Ven. We bevinden ons onmiskenbaar op Nederlands grondgebied: geen Vlaamse allerallerindividueelste wildbouw genre ‘fermette naast pastorie naast glas-en-betonconstructie’, maar een geordende en streng geregisseerde ruimtelijke indeling met identiek ogende huizen en brugjes, strak gemillimeterd op een rij. In combinatie met de grachten en nauwe straatjes een erg sfeervol geheel!

BeNe-Aalsmeer 2017

Buurman Hans las het eerste dictee van de dag voor.

Dicteehobbyistenmisjpooche
De altijd goedlachse Annemarie verwelkomt ons bijzonder hartelijk en gastvrij met koffie, thee en een uitnodigend ontbijt uit het vuistje. Tussen de joelende kinderen begroeten we de aanwezige vrienden (collega-zelateurs) uit het dicteecircuit (dicteehobbyistenmisjpooche) die al uitgebreid van het zonnetje en de goeie babbel genieten. De trampoline van de kids oogt uitnodigend maar het lijkt ons geen goed idee om al hersenschade op te lopen nog voor het ochtenddictee van start gaat.

Het neerpennen van die dicteetekst is overigens uitbesteed aan Ronald Ganzeboom. Die kennen we vooral als ex-winnaar en sinds 2015 auteur van het gerenommeerde Groot Aalsmeers Dictee. Door omstandigheden kan hij echter zijn literaire proza niet zelf komen voorlezen. Maar daar heeft Annemarie het volgende op gevonden. Onder het motto ‘beter een goede buur dan een verre vriend’ heeft ze buurman Hans gevraagd om de honneurs waar te nemen. Een prima keuze zo blijkt, want Hans is niet enkel buur én goede vriend maar ook nog eens een rasentertainer die bovendien over een vrij goede articulatie en een heldere stem beschikt.

BeNe-Aalsmeer 2017

Dictees schrijven vereist soms enig improvisatievermogen.

Gewoon een leuk dictee
Iedereen heeft ondertussen een comfortabel plaatsje uitgezocht. Wat zijn de kinderen toch welopgevoed rustig en stil, enkel de Senseo zorgt voor stoute geluiden. We beginnen aan het dictee vol goede moed. Moeilijker dan in Opwijk kan het toch onmogelijk nog zijn. Anne-Marie heeft overigens vooraf duidelijke consignes gegeven aan de tekstschrijvers: Geen orthografisch bloedbad (of iets milder geformuleerd: foutenregen) als in Opwijk of Breskens. Gewoon een leuk dictee is goed genoeg, laten we er geen strijd van maken wie de deelnemers de meeste fouten kan laten maken.’

Geen bloedbad, OK, maar de vloer wordt toch al snel spiegelglad van onze vele zweetdruppels. Het begint al met de titel: ‘Rotfluts’. Huh??? Een annotatie op het einde van het invulvel helpt ons uit onze onwetendheid: rotfluts staat voor ‘rolling on the floor laughing unable to speak’ … Wij lachen vooral groen na het aanhoren van de eerste paragraaf: blakstil weer, dystopische fantasmagorieën, sjikse, …

Nog een afschrikwekkend voorbeeld van de moeilijkheidsgraad: ‘Er zou zich natuurlijk een haatbukkake van de geïmmatriculeerde schrijvende aficionado’s kunnen manifesteren, maar lou loene, mijn afwezigheid beschermt mij als het zwarte schapulier over de witte pij van een cisterciënzer monnik tegen het laag-bij-de-grondse vuil. Ik eet er geen moksaleisi’s, sopropo’s of bitawiri minder om. Gelukkig heb ik geen last van hyperthyreoïdie en zullen de queteletindices bij mij in het rood uitslaan.’ Oeps!

BeNe-Aalsmeer 2017

Een voortreffelijke lunch tussen de twee dicteesessies.

Paracetamolletjes
En dan rijst natuurlijk de vraag: waar gaat deze tekst in ’s hemelsnaam over? Volgens Ronald zelf gaat het over niets, helemaal niets – kijk dat moet ook eens kunnen: ‘(…) kladderadatsch gecombineerd met broodjeaapverhalen, apekool en gevioleerde nonsens om er geprivilegieerde tijgers mee om hun chique mombakkesen te slaan. Gewoon wat als een kruidje-roer-mij-nietje in het wilde weg schrijven … Prachtig!’

Enkelen van de deelnemers opperen dat het een schoolvoorbeeld van de veelbeproefde dimmethode zou zijn. Wel, deze altijd kritische en onafhankelijke onderzoeksjournalist heeft het uitgezocht en moet dit enigszins tegenspreken. Onversaagd heeft hij de tekst ondertussen acht keer in extenso doorgenomen – enige paracetamolletjes waren achteraf nodig – en het besluit is confronterend: het gaat wel degelijk ergens over, namelijk over onszelf, de leden van dit obscurantistisch dicteeclubje. Geen dank.

Kers op de taart is het onbekende woord met de onmogelijke schrijfwijze ‘Tüötten’. Niet in de officiële woordenboeken, een Ganzeboomaardigheidje: het blijken rondtrekkende kooplieden te zijn (synoniem van Teuten). Alle rondtrekkende dicteetijgers hebben het fout en bijgevolg wordt er niet al te luid geprotesteerd.

BeNe-Aalsmeer 2017

Discussie is een vast onderdeel van de BeNeDictees.

Snoeiharde correctieronde
Na afloop van het dictee is er enige vertwijfeling als er maar 1 correctie-exemplaar voorhanden blijkt te zijn. Hans stelt voor om bij het nakijken de 115 invulwoorden een voor een te dicteren, letter voor letter, accent voor accent. Oei, dat wordt nachtwerk. Gelukkig ontdekt Annemarie nog tijdig de verzegelde omslag met voldoende kopies, overigens netjes voorzien van een duidelijke uitleg per invulplaats. Super gedaan, Ronald! En bedankt, buurman!

Na een snoeiharde correctieronde blijkt Rien Wisse de overwinning (inclusief drie smakkerds en een mooie prijs van Annemarie) te hebben behaald met 87%. Een superbe tweede plaats is weggelegd voor Frank Denys (83%). Ik deel het laagste virtuele podiumtrapje met Rein Leentfaar (82%), een hele eer. Verder hebben de ‘anciens‘ (in willekeurige volgorde: Dian van Gelder, Jozef Lamberts en gastvrouw Annemarie Braakman-Ven) hun persoonlijke scores gevoelig verbeterd in vergelijking met de Opwijksessie; de nieuwkomers (Lizi van Vollenhoven, Jeroen van Heemskerck Düker en Bert Jansen) hebben sterke openers neergezet. Iedereen blij.

En we worden nog veel blijer als we het exquise vegetarische middagbuffet aanschouwen. We denken even dat Jonnie Boer en Sergio Herman zich ergens in een keukenkast hebben verstopt, maar neen: de driesterrenmaaltijd is helemaal signatuur Annemarie. Het is heerlijk smullen op het buitenterras in de zon, al dan niet besprenkeld met een aantal glazen uit het patersvaatje. Ja hoor, dicteeën is bij uitstek een zomersport.

BeNe-Aalsmeer 2017

Bert Jansen in een karakteristieke pose.

Epyllion
Maar dan komt een of andere onverlaat op onze schouder tikken. Jawel, tijd voor nog een dicteetje. Stoorzender Bert Jansen hoeven we eigenlijk niet meer voor te stellen. De Bussumse docent en taalkundige is in Noord en Zuid onder meer genoeglijk bekend als erudiet auteur van geweldige verslagen en columns, en dus is het voor ons zeker geen quart d’heure de Rabelais als we binnen opnieuw horen plaats te nemen met een schrijfplankje op de schoot, wel integendeel.

Voor zijn epyllion ‘Trubbels in het Palingmeer’ heeft Bert zich overduidelijk uitgebreid verdiept in de annalen van het Palingmeer, de oude benaming van het huidige Aalsmeer. Hij leest de tekst met veel passie voor. We krijgen een overzicht van de economische geschiedenis – over visserij (waarin de coelacant, de cobia en de hozebek een roemloos einde vonden in de vesanen van menige loze visser) tot de aardbeien- en rozenteelt. Het is zelfs volgens Bert niet helemaal duidelijk waar de grens tussen Dichtung und Wahrheit loopt. Is dit misschien een geval van fake nieuws?

Er wordt ingezoomd op de buiten gebruik gestelde art-decowatertoren van Aalsmeer. Een discussie ontspint zich tussen voor- en tegenstanders van een gebruik als luxehotel-restaurant (waar ze kolbaszworstjes, escabeche met szechuanpeper en croquembouches à gogo zouden serveren). Als alternatief wordt een culturele bestemming gesuggereerd, zoals een podium voor serenades met kemenches en bodhráns in mbalax- of bhangra- uitvoeringen …

BeNe-Aalsmeer 2017

Rien Wisse ontvangt de eerste prijs uit handen van Annemarie Braakman.

Gelijkheidsideaal
Het slot is zeer ad rem. Na de bagger die dictee- en spellinghaters na het verscheiden van het Groot Dictee der Nederlandse Taal op internetfora verspreidden, onder het mom van ‘dictee is elitair’ en ‘de Nederlandse spelling is veel te moeilijk’, luidt het bij Bert: ‘Moeten wij allemaal tot monosyllabische stamelaars vervallen? Wilt u terug naar die sturm-und-drangperiode, waarin men er versjwartste ideeën op na hield en geëchauffeerde querulanten een extreem gelijkheidsideaal nastreefden. Ikzelf kan een marathonloper op mijn elektrische fiets nog niet bijhouden, maar moet ik daarom de banvloek over triatlons en andere sportevenementen uitspreken?’ En ook nog: ‘De kwintessens van dit verhaal: hoed u voor mensen die genoegen nemen met mediocriteit.’ Wie kan dit beter formuleren dan good old Bert!

De rodestreepjestelling heeft geen spannend slot. Capo di capi Rein geeft iedereen ruim het nakijken met een weergaloze score van 92%. Wow, vierdubbele winst: eeuwige Aalsmeerse roem, de virtuele gele trui en de zoenen en het persoonlijke cadeau van Annemarie. Op respectabele afstand deel ik de tweede plaats met Rien Wisse (83%), een hele eer. Maar wie maalt nog om de uitslag als we achteraf uitgebreid in de tuin kunnen verbroederen (en verzusteren) bij een hapje en een tapje.

BeNe-Aalsmeer 2017

Groepsportret: Rien Wisse, Frank Denys, Lizi van Vollenhoven, Jeroen van Heemskerck Düker, Herman Killens, Bert Jansen, Dian van Gelder, Rein Leentfaar, Jozef Lamberts, gastvrouw Annemarie Braakman en Jasmijn.

Een boeketje eschscholtzia’s
Wat was het weer een topper in Aalsmeer. Ik wens hierbij specifiek Annemarie in de bloemetjes (miniamarylissen en eschscholtzia’s) te zetten voor de perfecte organisatie, de heerlijke ontvangst en catering en de gezellige huiselijke sfeer. Dank aan de twee dicteeschrijvers (en de buurman) die ons een genoeglijke intellectuele uitdaging hebben bezorgd (die nog dagen nazindert, getuige het uitgebreide e-mailverkeer achteraf over al dan niet kwestieuze details in de teksten). En het moet gezegd: ook een hele dikke merci aan Marie-Louise, de sympathieke vriendin-doet-al van Jozef die zowel in Opwijk als in Aalsmeer voor een geweldige hulp achter de schermen zorgde. Hiep, hiep, hiep! Hoera!

Om te besluiten wil ik nog even passend Frank Denys citeren: ‘Na de twee geslaagde edities ziet het er naar uit dat het BeNeDictee een mooie toekomst tegemoet gaat: huiskamerdictees voor specialisten hebben naast de klassieke dictees beslist hun bestaansreden!’

Jawel, het BeNeDictee is bene. Molto BeNe! Op naar Breskens zou ik zeggen. Afspraak op 16 september.

PS: Alle 120 goed? Zelfs de naam van onze webmaster? Buitengewoon! Je hebt een wildcard voor alle volgende sessies veroverd.

Mooie scores in Juridisch Dictee

handictee_2017

Tableau de la troupe in de Stevenskerk

Ruim honderd deelnemers, overwegend studenten van de bacheloropleiding hbo-Rechten, namen op 18 mei in de Stevenskerk in Nijmegen deel aan de zevende editie van het HAN Juridisch Dictee. Roberto Haak eindigde bij de categorie studenten als eerste met dertien fouten. Hij kreeg een cheque van 250 euro. Bij de categorie professionals was docent Rogier van Dam met acht fouten de winnaar.

Pittige tekst
De pittige tekst ging over de vaktaal van juristen, prettig als deze begrijpelijk gecommuniceerd kan worden. Vooral formuleringen als consciëntieuze en kafkaëske bleken lastig voor de deelnemers. De tekst werd geschreven door Gerard van Keeken, docent Staats- en bestuursrecht bij de opleiding hbo-Rechten.

Het dictee werd voorgedragen door ‘judge’ Joyce Lie. Voorafgaand aan het dictee gaf zij een sprankelende lezing over social media en taal. Bijzonder is dat judge Joyce via Facebook en Twitter uitspraken van rechters op een begrijpelijke manier ‘vertaalt’ naar leken en zo interessante juridische kwesties onder de aandacht brengt. Zowel mr. Joyce Lie als faculteitsdirecteur Inge Wessels, die het evenement opende, benadrukte het belang van goed en helder taalgebruik door juristen.

Terwijl de jury zich na afloop over de teksten boog, was er voor de deelnemers een drankje, hapje en livemuziek in de sfeervolle entourage van de Stevenskerk.

De uitslagen
Winnaars studenten individueel
1e: Roberto Haak: 13 fouten
2e: Summer Koster: 16 fouten
3e: Shannon van Bommel: 17 fouten

Winnaars studententeams
1: ‘Roslie’ (Rosemarijn Visscher en Lieke Goedheer): gemiddeld 33 fouten
2: ‘De blauwe’ (Ilva Boersma en Sven Hendriks): gemiddeld 38 fouten
3: ‘HAN Rechtswinkel’ (Geertje Robbrecht en Willianne van de Sluis): gemiddeld 44 fouten

Winnaar docenten individueel
Rogier van Dam: 8 fouten

Winnaars professionals team
Team ‘Taalwedstrijd’ (Marleen Thijssen en Brandon van Benthem): gemiddeld 17,5 fout

Dit artikel is {ongevraagd) overgenomen van han.nl, de site van de Hogeschool Arnhem en Nijmegen.

Het Groot Breskens Dictee is niet meer

Breskens 2017

Rein Leentfaar toont de fotocollage van Frank Denys.

Tekst en foto’s: Huib Boogert

Het Groot Breskens Dictee is niet meer. Het is overgegaan in dierbare herinneringen. Organisator Rein Leentfaar is er na tien jaar mee gestopt. “Alles heeft zijn tijd. Het was genoeg geweest”, is zijn verklaring. Afgelopen zaterdagmiddag 13 mei werden de laatste alinea’s geschreven.

Het dictee in de Zeeuwse vissersplaats, aan de Westerschelde, was altijd een tijdrovende productie. De maker ontwierp steeds drie invuldictees, te weten voor de categorieën Amateurs, Liefhebbers en Specialisten. Dat vergde veel tijd en moeite. En de organisator wil zijn vrije tijd voortaan wat anders gaan besteden.

Breskens 2017

Huib Boogert met zijn eega tijdens het diner.

Uiteraard neemt hij geen afscheid van de dicteewereld. Hij blijft deelnemen aan dictees in Nederland en België. Hij blijft ook dicteeteksten voor anderen schrijven. Echter, zijn eigen lokale geesteskind heeft zaterdag 13 mei zijn laatste rustplaats gevonden op het ereveld van ter ziele gegane dictees.

Omdat de heer Leentfaar het ‘overlijden’ van zijn dictee vooraf openhartig had aangekondigd, lieten op zaterdagmiddag 13 mei 2017 enkele vaste deelnemers vóór aanvang van de orthografische schermutselingen hun treurnis blijken. Huib Boogert las voor uit eigen werk: een gedicht met daarin een bundel woorden verwerkt die in de afgelopen tien jaar in Breskens voorbijgekomen zijn. Hij karakteriseerde de heer Leentfaar in het laatste couplet als volgt:

Bewondering voor de Reinse vondsten
Werd tien jaar lang alom gehoord.
Maar met of zonder Breskens dictee:
Rein heeft altijd het laatste woord.

Hij betuigde tot slot zijn medeleven door de aanbieding van een fles heuse ‘Reinwijn’, mét opzettelijke spellingfout. Frank Denys stak in overdrachtelijke zin een kaarsje op voor het Groot Breskens Dictee door de overhandiging van een prachtige, ingelijste collage van foto’s van alle tien Breskense dictees. Hij oogstte daarmee veel bewondering.

Breskens 2017

Herman Killens (l) won de eerste prijs in de specialistenklasse.

Niet relaxed naar de uitgang
Over de vraag of het rouwbeklag de moeilijkheidsgraad van het laatste Breskens dictee zou milderen, kunnen we kort zijn. Wie als deelnemer de gedachte koesterde dat hij/zij zich wel even relaxed naar de laatste uitgang zou schrijven, kwam sterk bedrogen uit. Auteur Leentfaar ging er met gestrekt been in.

De spellingfanaten die in het kerkelijk verenigingsgebouw De Ontmoeting aan de Dorpsstraat (in dezen fungerend als dictee-uitvaartcentrum) de handschoen en de pen opnamen, kregen het ongenadig voor de kiezen. De specialisten werd de adem welhaast benomen door woorden als ethyleendiaminetetra-azijnzuur, trihydroxybenzoëzuur, solvayprocedé en ziegler-nattapolymerisatie. Onschrijfbare jongerentaal ontbrak ook niet: supercoewl, kiksen, bff, wazzup, mosht, ragequit en warez.

Breskens 2017

Twee generaties Denys piekeren over de juiste spelling.

De liefhebbers mochten zich een schedelbreuk piekeren met theologoumenon, gillesdelatourettesyndroom, stresscardiomyopathie, anno dazumal, Uuq, zwitser- of drenthelevengevoel, BMX’ersactiviteiten en verbi divini minister (V.D.M.). De aanvangers kregen te maken met taalkundige wurggrepen als penalty’s, penanties, soennieten, sjiisme, hij petanquet, stormstag- en lijzeilen, capopen, loomen, socialbesitas en shishapen. Auteur Leentfaar had in zijn inleiding tot het dictee de hoop uitgesproken, dat de deelnemers hem niet zouden gaan zien als ‘farizese gemenerik’, een woordgroep die de liefhebbers moesten schrijven. Hij deed daartoe echter wél zijn best …

Breskens 2017

Birgit Kuppens

Het prijzenfestival
Het behoeft geen verwondering te wekken, dat veel deelnemers na afloop voor dood aan de schrijftafels achterbleven. Toen ieder van de schrik was bekomen, kon de eindbalans worden opgemaakt.
Voor de jeugd waren er speciale prijzen. Zonder afkijken eindigden Annelien Denys en Florianne Denys (Lembeek, België) gedeeld op de eerste plaats. De aanvangers moesten vijftig woorden invullen. In deze categorie wonnen Zeeuws-Vlamingen: 1) Annie de Vilder,11 fouten, 2) Ria Leenhouts, 20 fouten, 3) Betsie Basting, 21 fouten.

Bij de liefhebbers moesten zeventig woorden worden ingevuld. Hier wonnen de Vlamingen: 1) Raf Coppens, 17 fouten, 2) Birgit Kuppens, 19 fouten en 3) Jan Deroover, 34 fouten. De specialisten moesten zich buigen over honderd schier onmogelijke invulplaatsen. De Vlamingen, die in de meerderheid waren, gingen met de prijzen strijken: 1) Herman Killens, 28 fouten, 2) + 3) Christiane Adams en Felix Heyman, beiden 30 fouten.

Breskens 2017

Annemarie Braakman vierde zowel Moederdag als haar verjaardag na het dictee.

Culinair goodbye
Na deze tiende en laatste Breskense vingeroefening werden alle deelnemers, de ‘nabestaanden van het Leentfaardictee’, door de genereuze auteur uitgenodigd om op zijn kosten in de plaatselijke taveerne J&B te komen dineren. En zo werd, óók op culinaire wijze, de laatste eer bewezen aan het Breskens dictee.

Oudewaters dictee bijzonder Oudewaters

Oudewater 2017

Een deel van de arena te Oudewater. Links vooraan Werner Joosten, winnaar in Woerden (2016), rechts op de tweede rij Pieter van Diepen.

door Aad Kuiper  |  Foto’s: Bert van der Horst

Voor de derde keer op rij organiseerde de Rotaryclub Oudewater een dictee waarvan de opbrengst ten goede komt aan het verbeteren van taalvaardigheid. De tekst, geschreven door een van de redacteuren van de IJsselbode, Otto Beaujon, handelde over de verschillende takken van industrie die voor de Oudewaterse bevolking voor werk, en dus voor inkomen zorgde. Touw, koeken en baggermolens, maar ook wasserijen en sigaren kwamen ter sprake.

Touw en sigaren
Bijna zouden we hier het verhaal over de Oudewaterse industrieën in zijn geheel opschrijven, want het was een mooie vertelling, die Otto Beaujon over de negentiende eeuw in Oudewater, ook wel de IJzeren Eeuw genoemd, aan de deelnemers voorlas. Touwfabriek G. Van der Lee, Machinefabriek De Hollandsche IJssel en de olieslagerij van Verloop kwamen in het verhaal ter sprake, samen met de onlosmakelijk aan Oudewater verbonden Herman de Man. Het verhaal sloot af met de vondst in het riool die het rijkelijk gebruik van allerlei soorten drugs in Oudewater zou aantonen. Het was een lastig dictee, maar niet extreem moeilijk en zeker wel een helder verhaal. Daarin zet de Rotaryclub de traditie voort met het voorschotelen van een verhaal dat afgestemd is op Oudewater – voorgangers gingen over ‘750 jaar stadrechten’ en de komst van vluchtelingen – en waarvan de opbrengst bedoeld is om de taalvaardigheid in Oudewater te bevorderen: het Taalhuis, taalhulp aan vluchtelingen en deze keer voor de basisschoolleerlingen.

Oudewater 2017

Oeps …

Opmerkelijke spelfout
Voorzitter van de Rotary Oudewater, Arnoud Molenaar, spreekstalmeester Piet Smits en vele andere vrijwilligers onder wie Sigrid Hooftman (Rotary) deden het goed; prima georganiseerd en toch luchtig. Na het dictee, dat wederom op uitstekende wijze werd voorgelezen door Marga Smits, volgde een gezamenlijk nakijken, waarna de jury onder voorzitterschap van Han Bovens de puntjes op de i controleerde.
Een aardig detail was dat in eerst getoonde dia wel een heel opmerkelijke fout stond (‘Deze avond word mogelijk gemaakt door …’) en dat juist op zo’n dicteeavond, maar goed; schrijver dezes schrijft zeker ook lang niet alles foutloos en had deze keer maar liefst 23 fout.

Oudewater 2017

Franka Melis liet zich verrassen door haar zege.

Een gemiddelde van dertig
Maar dan nu de belangrijke cijfers en de winnaars. Er waren 24 deelnemers die gezamenlijk 721 fouten maakten. Het gemiddeld aantal fouten was dus 30. In de buitencategorie (‘dicteetijgers’) won Jeroen van Heemskerck Düker met 12 fouten; in de categorie ‘Oudewaternaren’ werd Annemieke Bos derde (19 fout), Koos Splinter tweede (17 fout) en Franka Melis eerste (16 fout). Allen kregen een lekker flesje wijn, een oorkonde en de eersten in beide categorieën de dichtbundel Indigoblauwe boomdruppels van de Oudewaterse dichter Huub van Doorn.
De Rotaryclub bedankt alle medewerkers en ook de Mariaschool, Klaproos, De Wulverhorst, Emté, Kunst.nl, De IJsselbode, Frank-A.nl, die door hun medewerking deze avond tot een succes hebben gemaakt. Voor de Oudewaterse scholen leverde deze avond een mooi bedrag op; de totale opbrengst bedroeg 370 euro.

Oudewater 2017

Winnaar in de groep dicteetijgers, Jeroen van Heemskerck Düker uit Naarden

Als u er deze keer niet bij was…. U krijgt volgend jaar weer een kans. Men is nu al bezig met weer zo’n mooi verhaal en ook dan komt de opbrengst weer ten goede aan iets met taal in Oudewater. Bovendien is het altijd een bijzonder gezellige avond. Dus: wat let u?

Roparun: daar schrijven wij voor!

Breda 2017

Rein Leentfaar (staand) legt de regels nog één keer uit aan de deelnemers.

door Otto Knitel  |  Foto’s Huib Boogert

Het was alweer de zesde editie van het Groot Roparun Dictee Breda op woensdagavond 12 april. Het Stedelijk Gymnasium ter plaatse had opnieuw gastvrij de poorten opengezet. Al vroeg kwamen de eerste deelnemers zich melden. Heel wat coryfeeën uit Nederland en Vlaanderen waren weer van de partij en ruim dertig deelnemers in de categorie Liefhebbers uit Breda en omgeving.
Op de zaterdag ervoor had het Bredase dictee al de nodige publiciteit gekregen in de vorm van een lang artikel over de nationale crack Rien Wisse, inwoner van Breda. Ook op de dicteeavond zelf was dagblad BN de Stem al vroeg aanwezig om de diverse deelnemers te interviewen.

Breda 2017

Een geconcentreerde deelneemster in Breda.

Vrede van Breda
Het onderwerp van het dictee was ook dit jaar vooraf bekend gemaakt en sloot aan op de herdenking van de Vrede van Breda in 1667. De gewaagde tocht naar Chatham van Michiel De Ruyter, nota bene uitgevoerd terwijl de vredesonderhandelingen gaande waren, was bedoeld om de Engelsen bereidwilliger te maken tot resultaten te komen, hetgeen uitgebreid terugkwam in het dictee. De tekst was ook dit jaar weer opgesteld door auteur Otto Knitel en werd voorgelezen door Yvon Né. Ruim drie kwartier dicteerde zij de tekst, waarna de deelnemers elkaars dictees aan de hand van een tekstprojectie nakeken.

Breda 2017

Rien Wisse bewondert zijn trofee.

Daarna trok de jury zich terug om de teksten nogmaals na te lopen en de uiteindelijke winnaars aan te wijzen. Dat duurde dit jaar wat langer dan gebruikelijk, omdat in beide categorieën de scores erg dicht bij elkaar lagen. Na grondige bestudering van het woord overzeese in de tekst van Rein Leentfaar concludeerde de jury dat de letter r daarin toch ontbrak. Een schrijffout die een dreigende shoot-out in deze categorie overbodig maakte. Rein werd tweede en Rien Wisse haalde als winnaar in de categorie Coryfeeën met één fout de volgende dag opnieuw de plaatselijke krant. Na Rien en Rein eindigden Frank Denys en Huib Boogert ex aequo op plaats drie.

Topduo
Bij de Liefhebbers won Janine van de Casteel met negen fouten, gevolgd door Monique de Bruijn, waarmee deze beide dames de uitslag van 2014 exact herhaalden. Derde werd Boy van Eil. Tijdens de nazit werd lang en gezellig nagepraat over het dictee en vele andere (taalkundige) zaken.