Eenjarige De Spelt al tien jaar geparodieerd door De Speld

verjaardag-tien-jaardoor Rien Wisse, redacteur van De Spelt voor uw broodnodige dicteenieuws

De Spelt bestaat deze maand één jaar, maar wordt al tien jaar geparodieerd door het onlinenieuwsmagazine De Speld – uw vaste prik voor betrouwbaar nieuws, ook bekend van de Volkskrant.

In De Speld verscheen onlangs een artikel over een in Brabant wonende ‘Neanderthaler’ die niet in een ‘midlife crisis’ verkeerde, maar wel van zijn ‘apropos’ was. Volgens Rien Wisse, redacteur van De Spelt, berust het artikel van De Speld niet op waarheid: “De juiste spelling is neanderthaler, midlifecrisis, à propos. En die Brabander is geen neanderthaler, maar een pithecanthropus erectus. Fakenieuws dus. Wij van De Spelt doen daar helemaal niet aan. Dus hoezo parodie?”

100 jaar
Ter ere van het tienjarige bestaan van De Speld werd vorige week een boekje op de markt gebracht: 100 jaar De Speld. Jeroen van Heemskerck Düker, publicist van De Spelt, denkt er het zijne van: “Die grappig bedoelde titel is een subtiele verwijzing naar De Spelt. ‘Je broodnodige dicteenieuws’ bestaat immers precies één jaar: in november 2016 ging de eerste aflevering online. Dat De Speld juist nú met het boekje komt, kan geen toeval zijn.”

Een cruijffiaanse wijsheid zegt: toeval is logisch. De redactie van De Spelt overweegt nu om ook een boekje te maken: 10 jaar De Spelt. Om het een beetje geloofwaardig te houden, kan die uitgave nog wel negen jaar op zich laten wachten.

Dicteenomade vertoont grensoverschrijdend gedrag

De_grensovergang_bij_Hazeldonk

De grensovergang bij Hazeldonk

Door Rien Wisse, redacteur van De Spelt, je broodnodige dicteenieuws

De Bredase dicteereiziger Tol van der Pas werd bij het Groot Vlaams Dyslexiedictee (GVD) gediskwalificeerd wegens grensoverschrijdend gedrag.  

De dyslectische juryvoorzitter Netthan Dörzom verwoordde het in het Belgische Wuustwezel als volgt: “Deze dicteelimonade wilde in mijn Goene Broekje kijken om mij te laten zien dat een kontje bloter voorzien moet zijn van een spatie. Dat vond ik steengeil, dus we hebben hem met verkrachte eenden weggestuurd.”

Voorbij Wuustwezel
GVD-woordvoerder Jan Verstramme sprak van recidivisme: “Meneer had eerder die dag ook al een grens overschreden. De beambte van grensovergang Hazeldonk , de heer Du-Wan-Ye, had ons verwittigd dat de dicteenomade ‘voorbij Wuustwezel’ was. Awel, kent ge dat uitdruksel? We hebben de Hollander moeten uitsluiten van het dictee. Er zijn nou eenmaal grenzen.”

Van der Pas voelde zich grenzeloos geschoffeerd: “Dit is de bloody limit. Ja, ik spreek een aardig woordje over de grens. Als borderlinepatiënt ben ik wel gewend aan persoonlijkheidsstoornissen, maar dít grenst aan het ongelofelijke.”

Dictees: #MeToo

Een verpleegster: 'Ja, ik dus ook. Door een alien nog wel.'

Een verpleegster: ‘Ja, ik dus ook. Door een alien nog wel.’

Door Rien Wisse, redacteur van De Spelt, je broodnodige dicteenieuws

Ook de dicteewereld is wakker geschud door #MeToo. Vooral de zo onschuldig lijkende BeNeDicteehuiskamercompetitie is in opspraak geraakt vanwege intimiderende, seksueel getinte teksten.

Een verpleegster uit een Opwijks BeNeDictee liet als eerste van zich horen: “Pf, ik dus ook. Een buitenaards michelinmannetje keek met zijn vijf jakob-evertsenogen in mijn decolleté toen ik bij hem een sparadrap aanbracht om zijn groene bloed te stelpen. Zijn antenne schoot onmiddellijk de hoogte in. ‘Gratias’, stamelde hij.”

Mensen die deelnamen aan een Aalsmeers huiskamerdictee zijn ook naar buiten getreden. Een dicteetijger die graag anoniem wil blijven (Marinus Woordenaar): “Wij werden als geïmmatriculeerde aficionado’s om onze chique mombakkesen geslagen, met de suggestie dat zich daardoor bij ons een haatbukkake zou kunnen manifesteren. Maar voor zover ik weet doen wij helemaal niet aan zo’n vernederende, eh, douche. Ik kende het woord niet eens.”

Gedebaucheerde rajneeshies

Negligeetjes en behaatjes
De uitbater van Het Wapen van Aalsmeer: “In mijn zaal werd een jaar geleden een dictee gehouden. Daarin figureerden pseudopornoacteurs die wel raad wisten met kanten jarretels, negligeetjes en gecapitonneerde behaatjes, ook al eindigde het coïteren in autofellatio. Ik ben er niet trots op, maar het moet maar eens gezegd worden.”

Een abt die ten onder ging in een dictee van Bredase makelij moest gecolloqueerd worden in een apz’je: “Die gedebaucheerde rajneeshies die in mijn hospies logeerden, gingen zich in hun half blote harries te buiten aan sybaritisch maenadengedrag. Door hun antiabbatiale es- of idmanifestatie sla ik nu de allerdelfischte galimatias uit.”

Jeroen van Heemskerck Düker, beheerder van www.dictees.nl: “Ocharm. Gelukkig is in onze kringen een goed Nederlands equivalent voor het Engelse catcalling gevonden: seksissen. Dat dan weer wel.”

Nieuwe minister De Jonge trekt stoute schoenen aan

De schoenen van Hugo de Jonge

De schoenen van Hugo de Jonge

Door Rien Wisse, redacteur van De Spelt, je broodnodige dicteenieuws

De kersverse minister van Welzijn, Volksgezondheid en Sport, Hugo de Jonge, poseerde in clowneske schoenen tijdens de fameuze bordesscène, waarbij het nieuwe kabinet-Rutte III werd gepresenteerd aan het Nederlandse volk.

Voor de Nederlandse Vereniging van Coulrofobiepatiënten wringt daar de schoen. Voorzitter Bassie Vreeswijk: ‘Sapperdeflap, wat denkt die domme august wel? Wij vonden het helemaal niet om te lachen.’ En een huilende secretaresse Mamaloe de Haas: ‘Imimimimimimimimimimimi. Hij heeft ons de stuipen op het lijf gejaagd met zijn piposchoenen. ’

Marinus Woordenaar (Dicteepartij) is enthousiast over het optreden van De Jonge: ‘Dit geeft een impuls aan dicteeschoenenwoorden, zoals bootee, espadrille en keds. En wat dacht u van kangoojumpen, mocassin en molière? Of van aan iets of iemand zijn pollevieën vegen? Deze minister loopt vooruit, al zou ik niet graag in zijn schoenen staan.’

Premier Mark Rutte bracht de kwestie weer terug tot de juiste proporties: ‘Laten we nou niet naast onze schoenen gaan lopen. We hebben nog een lange weg te gaan en moeten wel normaal blijven doen. Schoenmaker, blijf bij je leest.’ De eindredacteur van De Spelt, die graag anoniem wil blijven: ‘Wat een tenenkrommende clichés, al die uitdrukkingen die men elkaar in de schoenen schuift.’

Dicteepartij hekelt regeerakkoord

Marinus Woordenaar leest het regeerakkoord van Rutte III

Marinus Woordenaar leest het regeerakkoord van Rutte III

Door Rien Wisse, redacteur van De Spelt, je broodnodige dicteenieuws

Wat vindt de Dicteepartij van het nieuwe Nederlandse regeerakkoord? Woordenlijsttrekker Marinus Woordenaar haakte na de inleiding al af. De Spelt interviewde hem.

Hebt u het nieuwe regeerakkoord gelezen?
Breek me de bek niet open. Die titel alleen al: Vertrouwen in de toekomst. Veel te makkelijk. Er zit geen enkele spellinguitdaging in. Waarom niet Policor jootsie hebben? Ik heb trouwens alleen de inleiding gelezen: een stortvloed aan spelfouten.

Was het zó erg?
Nederlanders moeten vooruit gaan. Nee: vooruitgaan. Dat begint in het hier en nu. Nee: in het hier-en-nu. Het ZZP-schap? Nee: het zzp-schap. CO2-uitstoot? Nee: CO2-uitstoot. Nee, nee, nee, nee! Moet ik nog doorgaan? Nou, nog eentje dan: We willen verantwoordelijkheid nemen en vooruit komen. Zal best, maar met zo’n spatie lukt vooruitkomen natuurlijk niet.

Informateur Gerrit Zalm

Informateur Gerrit Zalm

I&O Research zegt: ‘Eenderde van de kiezers is negatief over het regeerakkoord.’
Die peiling móét wel onbetrouwbaar zijn, want het is een derde – met spatie. De PVV-kiezers zijn er trouwens zéker negatief over. Wilders heeft gezegd dat islam niet één keer in het hele regeerakkoord voorkomt. Die omissie is inderdaad jammer, want velen weten niet dat je dat woord met een kleine letter schrijft. Maar wat erger is: dictee en spelling komen er ook niet in voor.

Er staat wel iets in over genderneutrale overheidscommunicatie. Goed idee?
Geenszins. Als je niet weet of je met een prostitué of prostituee te maken hebt, weet je toch niet wat je kunt verwachten? Genderneutraliteit is ook funest voor dicteewoorden als fietsster, skiester en waterpoloster.

Het heet ‘Vertrouwen in de toekomst’. Waarom niet ‘Policor jootsie hebben’?

Iedereen moet straks het Wilhelmus leren.
Uitstekend plan. Heerlijk, al die archaïsche woorden. In dictees staan oude naamvallen, respecthoofdletters en andere instinkers, zoals je die ook in ons volkslied aantreft: van Duitsen bloed, tot in den dood, mijn schild ende betrouwen, God mijn Heer, t’aller stond. Zo leert iedereen beter spellen, en stromen de dicteezalen weer vol.

Minister-president Mark Rutte

Minister-president Mark Rutte

Rutte heeft gezegd: ‘De gewone normale burger gaat erop vooruit.’
Fijn, maar zijn kennis van synoniemen gaat er niet op vooruit. Ooit een niet-gewone normale burger ontmoet? Die Rutte roept maar wat. Hij heeft ook tegen zijn mede-VVD’ers gezegd: ‘Wij waren altijd al een groene partij.’ Onzin. Ze weten amper wat groene spelling is en zijn zo wit als hun boord.

Tot slot: waarschijnlijk komt er een minister voor Klimaat en Energie.
Dan hoop ik maar dat die minister alle energie in een beter spellingklimaat stopt. Mag ik uw verslag vóór publicatie weer even controleren op spelfouten?

Het regeerakkoord kunt u zelf hier nalezen.

Misodysorthografie

afkeer_01Door Rien Wisse, redacteur van De Spelt, je broodnodige dicteenieuws

Kortgeleden besteedde de Volkskrant aandacht aan misofonie: extreme walging, afschuw, haat of woede vanwege normale menselijke geluiden, zoals bij ademen of eten. In het voetspoor van misofonie is een nog ernstiger stoornis ontdekt: misodysorthografie.

Foutespellinghaat
Miso betekent haat, dys duidt op gestoorde functionaliteit, orthografie is spelkunst of aanvaarde spelling. Misodysorthografie is dus foutespellinghaat. Wie dat woord niet aaneenschrijft en er foute spellinghaat van maakt, haalt zich de woede van de misodysorthografiepatiënt op de hals. Want wie aan de stoornis lijdt, wordt volkomen mataglap van spelfouten die anderen als normaal beschouwen of niet zien.

onderzoekers_03

De onderzoekers Soeke Teenzuyt (l) en Lex Icon van Sneu.

Speltherapie
Dat er een verband is tussen spelling en psychiatrie is al langer bekend: spelt is gespleten tarwe (Triticum spelta), schizo betekent ook gespleten. Dus dan weet je het wel. Toch is misodysorthografie nog maar pas ontdekt door de onderzoekers Soeke Teenzuyt en Lex Icon van Silly names extraordinary universities (Sneu). In dit verbond van rare universiteitsnamen werken ThUK, TU/e, tUL en UGent samen. Vorige week publiceerden de onderzoekers over de psychiatrische stoornis in het tijdschrift MenTaal. In hun baanbrekende artikel SpelVerruwing beschrijven ze 25 zogenoemde dicteetijgers die kampen met walging en woede als reactie op spelfouten. Teenzuyt en Icon ontwikkelden het preventieprogramma VoorSpelling en de eveneens opzettelijk fout gespelde InstruMentale SpelTherapie, met – je raadt het al – instructies voor mentale ondersteuning.

Spellijders?
Sinds er een term voor ergernis over spelfouten bestaat, regent het verhalen van opgeluchte ervaringsdeskundigen, die nu pas hulp durven te zoeken. Er bestaat ook al een patiëntenvereniging. Voorzitter Bul Dekwaaie: “Onze vereniging moet nog wel een naam krijgen. Dat ligt nogal gevoelig. We denken aan Spellijders, maar misschien is dat te makkelijk. Andere suggesties zijn welkom.”

teorbespeler_mishandeld

De teorbenspeler Snarelli deed aangifte van mishandeling door Marinus W.

Flooding en hoffmanndruppels
Een patiënt die graag anoniem wil blijven (Marinus Woordenaar): “Over die jarretellengordel wil ik het niet meer hebben, maar laatst heb ik een teorbenspeler op zijn bek geslagen omdat hij zichzelf afficheerde als ‘teorbespeler’. Ik was buiten zinnen van woede en wilde die tussen-n er wel in rammen. Ik ben nu in behandeling bij een speltherapeut, die mij bij wijze van flooding blootstelt aan steeds ergere spelfouten. Ik werd al gallisch toen hij ‘menadegedrag’ vertoonde. Dat moet nondeju maenadengedrag zijn. Ik heb dus nog een lange weg te gaan voordat ik een grove spelfout als ‘lidteken’ aankan. Gelukkig krijg ik hoffmanndruppels om wat rustiger te worden. Een spelletje mens-erger-je-niet helpt ook.”